Türkiye’nin demokrasi tarihine kara bir leke olarak kazınan 15 Temmuz darbe girişiminin gecesi, Malatya unutulmaz anlara sahne oldu. Türk Silahlı Kuvvetleri içindeki bir grup FETÖ mensubunun başlattığı kalkışmada, Malatya’da iki tankın sokağa inmesiyle başlayan kaos, halkın direnişi ve polisin hızlı müdahalesiyle bastırıldı. 2. Ordu Komutanlığı’na doğru ilerleyen bir tankın çevreye rastgele ateş açması paniğe yol açarken, Milli Egemenlik Alt Kavşağı’nda arızalanan diğer tank ve bir zırhlı araçtaki darbeci askerler, polis tarafından gözaltına alındı. 7. Ana Jet Üssü’nün pistleri kamyonlarla kapatılarak Ankara’yı bombalayan uçakların inişi engellendi. Malatya halkı, kırmızı-beyaz bantlı askerlerle omuz omuza, darbe girişimine karşı destansı bir direniş sergiledi ve aylarca süren demokrasi nöbetleriyle kararlılığını gösterdi. Darbenin 9. yıl dönümünde, Malatya’nın bu kahramanca mücadelesi bir kez daha hatırlanıyor.
MALATYA’DA DARBE GİRİŞİMİNİN GECESİ
15 Temmuz 2016 gecesi, Türkiye genelinde FETÖ/PDY tarafından organize edilen darbe girişimi, Malatya’yı da hedef aldı. Şehirde, 2. Ordu Komutanlığı’na bağlı bazı askerlerin iki tank ve bir zırhlı araçla sokağa çıkması, halk arasında korku ve endişeye neden oldu. 2. Ordu Komutanlığı’na doğru ilerleyen bir tank, çevresine rastgele ateş açarak kaos yaratmaya çalıştı. Görgü tanıklarının ifadelerine göre, bu ateş sonucu yaralanmalar yaşandı, ancak can kaybı rapor edilmedi. Tank, karargâha ulaştığında polis ekiplerinin kararlı müdahalesiyle durduruldu ve içindeki darbeci askerler gözaltına alındı. Aynı saatlerde, Milli Egemenlik Alt Kavşağı yakınlarında ikinci bir tank teknik bir arıza nedeniyle yolda kaldı. Çevrede toplanan vatandaşlar, tankın içindeki askerlere tepki göstererek linç girişiminde bulundu. Ancak, Malatya Emniyet Müdürlüğü ekipleri, duruma hızla müdahale ederek askerleri gözaltına aldı ve olası bir faciayı önledi. Yine aynı bölgede, iki askerin bulunduğu bir zırhlı araç da durduruldu. Öfkeli kalabalığın linç girişiminden polis tarafından korunan askerler, güvenli bir şekilde gözaltına alındı. Bu olaylar, Malatya’da darbe girişiminin kısa sürede kontrol altına alındığını gösterdi.
7. ANA JET ÜSSÜ’NDE KAMYONLU BARİKAT KURULDU
Malatya, darbe gecesinde sadece sokaklardaki direnişiyle değil, stratejik bir hamleyle de öne çıktı. Şehirdeki 7. Ana Jet Üssü, FETÖ’cü pilotların Ankara’yı bombalamak için kullandığı uçakların iniş ve yakıt ikmali noktalarından biriydi. Darbe girişimini öğrenen Malatya halkı ve yerel yöneticiler, üssün pistlerini kamyonlarla kapatarak uçakların inişini ve yakıt desteğini engelledi. Bu hamle, Ankara’daki Meclis ve diğer stratejik noktaların bombalanmasını durdurmada kritik bir rol oynadı. Olayın tanığı bir vatandaş, o geceyi şöyle anlattı: “Malatyalılar, kamyonları piste dizerek adeta canlarını ortaya koydu. Bu, şehrin demokrasiye bağlılığının en büyük kanıtıydı.”
DİRENİŞİN SEMBOLÜ: KIRMIZI-BEYAZ BANTLAR
Darbe girişimi sırasında Malatya’da dikkat çeken bir detay, darbeye karşı çıkan askerlerin kollarına taktığı kırmızı-beyaz bantlar oldu. Sosyal medyada hızla yayılan fotoğraflarda, 2. Ordu Komutanlığı’na bağlı bazı askerlerin, FETÖ’cü darbecilere karşı duruşlarını göstermek için kollarına Türk bayrağını simgeleyen kırmızı-beyaz bantlar taktığı görüldü. Bu görüntü, Malatya’nın darbe girişimine karşı birleştiğini ve ordunun içindeki vatansever askerlerin de halkla omuz omuza mücadele ettiğini ortaya koydu.
DEMOKRASİ NÖBETLERİ GÜNLER SÜRDÜ
Malatya halkı, darbe girişimini öğrenir öğrenmez sokaklara döküldü. Kadın, erkek, genç, yaşlı demeden binlerce kişi, ellerinde Türk bayraklarıyla demokrasiye sahip çıktı. Milli Egemenlik Alt Kavşağı ve şehir merkezi, darbe karşıtı gösterilerin merkezi haline geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın FaceTime üzerinden CNN Türk’te yaptığı “Sokaklara çıkın” çağrısı, Malatya’da büyük bir yankı buldu. Vatandaşlar, tankların önüne geçerek, darbecilere karşı korkusuzca durdu. Darbe girişiminin başarısız olmasının ardından Malatya’da demokrasi nöbetleri günlerce sürdü. Kapalı Çarşı üstünde toplanan vatandaşlar, her gece Türk bayraklarıyla nöbet tutarak demokrasiye olan bağlılıklarını gösterdi. Bu nöbetler, Malatya’nın 15 Temmuz ruhunu canlı tutmasının bir sembolü oldu.
15 TEMMUZ’UN KAHRAMAN ŞEHRİ
15 Temmuz darbe girişimi, Malatya’da hem fiziksel hem de manevi derin izler bıraktı. 2. Ordu Komutanlığı, darbe girişiminde stratejik bir hedef olarak seçilmişti, çünkü bu birlik Türkiye’nin en önemli askeri merkezlerinden biriydi. Ancak, Malatya’daki askerlerin ve halkın direnişi, bu planı bozdu. Darbe sonrası başlatılan soruşturmalar kapsamında, Malatya’da çok sayıda asker ve kamu personeli FETÖ bağlantısı iddiasıyla gözaltına alındı. 7. Ana Jet Üssü’nde görevli bazı pilotların darbe girişimine katıldığı tespit edilirken, üssün pistlerini kapatan kamyonlar, Malatya’nın kahramanlık hikâyesinin bir parçası oldu. Malatya’daki direniş, ulusal medyada da geniş yankı buldu. Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, Malatya halkının cesaretini överek, “Malatyalılar, tankların önüne yatarak demokrasiyi kurtardı.” demişti. Şehir, bu direnişle “15 Temmuz’un kahraman şehirlerinden biri” olarak anılmaya başlandı.
ÇEŞİTLİ ETKİNLİKLERLE ANILACAK
Malatya’nın 15 Temmuz direnişi, sadece tankların durdurulmasıyla sınırlı kalmadı; şehir, demokrasi nöbetleriyle, kırmızı-beyaz bantlı askerleriyle ve kamyonlu barikatlarıyla bir destan yazdı. Bu direniş, Malatya’nın vatansever ruhunu ve birlikteliğini ortaya koydu. Yıl dönümünde, şehir bir kez daha o geceyi anarak demokrasiye olan bağlılığını tazeleyecek. 15 Temmuz 2025, darbe girişiminin 9. yıl dönümü olarak Malatya’da çeşitli etkinliklerle anılacak. Şehirde düzenlenecek törenler ve anma programları, Malatya’nın bu tarihi direnişini bir kez daha hatırlatacak. >>MEHMET TURAN ÇİĞDEM