Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, Borsa Binasında yaptığı basın açıklamasında mayıs ayına ilişkin ihracat verilerini açıkladı. Yılın ilk 5 ayında 132 milyon dolarlık kayısı ihraç edildiğinin altını çizen Özcan, zirai don nedeniyle iç piyasada artan kayısı fiyatlarının ihracata da yansıdığını ve daha önce 5 dolar olan kayısı ihracat fiyatının 10 dolara yükseldiğini söyledi.
“STOK AZLIĞINDAN DOLAYI BELİRGİN GERİLEME SÖZ KONUSU”
Düzenli olarak verilerin açıklandığının altını çizen Özcan, “Bildiğiniz üzere, her ay düzenli olarak Malatya’da kuru kayısı ihracatı konusunda kamuoyunu sizler aracılığıyla bilgilendiriyoruz. Bu ay, Kurban Bayramı nedeniyle birkaç gün gecikme olsa da, bugün 11 Haziran tarihinde, Mayıs ayı ihracat rakamlarını sizler aracılığıyla kamuoyuyla paylaşmak için bir araya geldik. Bilindiği gibi, 12 Nisan tarihinde yaşanan zirai don olayının üzerinden yaklaşık iki ay geçti. Bu süre zarfında, bir yandan şehirde yaşanan zirai donun boyutları araştırılırken, tarım müdürlükleri tarafından zarar tespit çalışmaları ve saha araştırmaları devam etti. Diğer yandan, mevcut stoklarımızdaki ürünlerle ihracatımıza devam ediyoruz. 12 Nisan’dan bu yana genel anlamda bir şaşkınlık yaşansa da, artık normale dönmeye başladık ve ihracatımız sürüyor. Ancak, Mayıs ayında, tahmin ettiğimiz üzere, ihracat rakamlarımızda belirgin bir gerileme söz konusu. Bu gerileme, mevcut stokların yetersizliğinden kaynaklanıyor.” dedi.
HAYALLER 2026’YA KALDI
“Fiyatlarda ise sert bir makas değişikliği yaşanıyor.” Diyen Özcan, “Üründeki zarar oranının %100’e ulaşması, ithalatçı firmalar ve ihracatçılar arasındaki yazışmalarda da açıkça ortaya konuyor. Mayıs ayı içerisinde toplam 3.697 ton kuru kayısı ihracatı gerçekleştirdik. Normalde, geçmiş dönemlerde Mayıs ayı rutin ihracatımız 6 bin tonun üzerindeydi. Ancak, bu yavaşlamanın temel sebebi, 12 Nisan’da yaşanan zirai don olayı. Buna rağmen, Mayıs ayı ihracatımızla 21 milyon 871 bin dolar gelir elde ettik. Nisan ve Mayıs aylarında gerçekleştirdiğimiz ihracatın büyük bir bölümü, geçmişte ithalatçı firmalarla yapılan satış kontratlarından oluşuyor. Yeni fiyatlarla gerçekleştirdiğimiz ihracat, toplamın yalnızca %20’lik dilimini oluşturuyor. %80’lik dilim ise 12 Nisan öncesinde yapılan anlaşmalar ve kontratların teslimatlarından geliyor. Ancak, mevcut stokların yetersizliği, ihracatçı firmalarımızı ciddi anlamda zor durumda bırakıyor. Haziran ayında da benzer rakamların ortaya çıkacağını öngörüyoruz. Haziran’ın ilk haftasında 800 tonun üzerinde ihracat gerçekleştirdik. Ortalama olarak, Haziran ayı boyunca bu rakamlara yakın bir ihracat bekliyoruz. Oldukça zor bir süreçten geçiyoruz ve bu krizi sağlıklı bir şekilde yönetmeye özen gösteriyoruz. Hem alıcılarla iş birliği yaparak tüketicilerin Malatya kayısısına olan ilgisini sürdürmeye çalışıyor hem de yüksek fiyatlarla ürünü pazarlamaya gayret ediyoruz. Bir yandan tüketicilerin Malatya kayısısını tercih etmesini sağlarken, diğer yandan üreticilerin ve diğer aktörlerin elindeki stokları en iyi fiyatlarla değerlendirmeye çalışıyoruz. Aynı zamanda, gelecekte oluşabilecek pazar kayıplarının bizi zor durumda bırakmaması için ithalatçılarla yoğun bir şekilde iletişim kuruyoruz. Umudumuzu 2026 yılına taşıyoruz. 2026 yılında gerçekleştireceğimiz üretimle, Malatya kayısısı her zamanki gibi ülke, bölge ve Malatya ekonomisine büyük katkılar sağlayacak. İhracatta önemli rakamları, özellikle Haziran ve Temmuz aylarından sonra yine sizlerle paylaşacağız.” ifadelerini kullandı.
YENİ SEZONDA İHRACAT DİBİ GÖRECEK
Sezonda 70 bin ton kuru kayısının ihraç edildiğini aktaran Özcan, “Şu anda elimizdeki mevcut stokları tüketiciye ulaştırmak için yoğun bir şekilde çalışıyoruz. 1 Ağustos 2024’ten bugüne kadar toplam 70.000 ton kuru kayısı ihracatı gerçekleştirdik. Bu, yaklaşık 10 aylık bir süreye karşılık geliyor ve bu süreçte 337 milyon dolar gelir elde ettik. Ancak, bu yıl hedeflerimiz daha yüksekti. 1 Ağustos itibarıyla hem ihracat rakamlarımızda hem de gelirlerimizde belirgin bir gerileme yaşanacak. Bunun temel sebebi, 12 Nisan’daki zirai don olayıdır. 2025 yılının ilk 5 ayına baktığımızda ise 27.104 ton kuru kayısı ihracatı gerçekleştirdik ve 132 milyon dolar gelir elde ettik. İhracat yaptığımız ülkeler açısından, Avrupa, fiyatlardaki sert makas değişikliğine rağmen Malatya kayısısını tercih etmeye devam ediyor. Orta Asya’daki krizin büyük ölçüde aşıldığını düşünüyoruz. Kısmi pazar ve alıcı kayıpları yaşanabilir, ancak bunu abartmaya gerek görmüyoruz. 2026 yılında inşallah önümüze bakacağız. ABD, son 10 ayda 12.639 ton ürün ithal etti. Avrupa’da en önemli alıcılarımızdan Fransa, bu süre içinde 6.000 ton ithalat gerçekleştirdi. Cezayir ise bu yıl ihracat yaptığımız en önemli ülkelerden biri oldu ve 2.700 ton ürün aldı. Fiyatlardaki makas değişikliği nedeniyle, kişi başına milli geliri ve gayrisafi milli hasılası yüksek olan ülkeler Malatya kayısısında ısrarcı. Biz de bu ürünü onlara ulaştırmak için aynı kararlılıkla çalışıyoruz.” şeklinde konuştu.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM