Malatya Büyükşehir Belediyesi, bağlı kuruluşu Esenlik İmar İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin yatırım projeleri için ihtiyaç duyduğu 150 milyon TL’lik kredi talebine kefil olmayı gündemine aldı. Ağustos 2025 meclis toplantısının ilk birleşiminde, Başkan Vekili Ramazan Ayhan’ın yönetiminde görüşülen teklif, 75 milyon TL nakdi ve 75 milyon TL gayri nakdi kredi kullanımını kapsıyor. Teklif, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun borçlanma hükümlerine dayanılarak Plan ve Bütçe Komisyonu’na havale edildi.
Büyükşehir Belediye Meclisi’nde görüşülen maddede şu ifadeler yer aldı: “Esenlik İmar İnşaat ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlüğünün farklı muhtemel yatırım alanlarında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulabilecek finansman için yurt içi kamu ve özel bankalar nezdinde 75.000.000,00 TL nakdi, 75.000.000,00 TL gayri nakdi banka kredisi kullanımında Esenlik İmar İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin borçlanmasına ve Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin kefil olarak alınmasına ilişkin meclis kararı alınması talep edilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Borçlanma başlıklı 68. maddesinin ‘d’ ve ‘e’ bentlerinde, ‘Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanır. Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde onunu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı; yüzde onunu geçen iç borçlanma için ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayı ile yapabilir.’ denilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68. maddesinin ‘d’ ve ‘e’ bentlerine istinaden Esenlik İmar İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin borçlanma taleplerinin Mecliste görüşülerek karara bağlanmasını Olurlarınıza arz ederim.”
Teklif, oy birliğiyle Plan ve Bütçe Komisyonu’na havale edildi. Ancak, 150 milyon TL’lik kredinin hangi yatırım alanlarında kullanılacağına dair detayların paylaşılmaması, meclis üyeleri ve vatandaşlar arasında soru işaretlerine yol açtı.
Esenlik İmar İnşaat ve Ticaret A.Ş., Malatya’nın ekonomik hayatında önemli bir rol oynayan belediye iştiraklerinden biri. Şirket, perakende, inşaat ve ticaret alanlarında faaliyet gösteriyor. Ancak, 6 Şubat 2023 depremlerinin Malatya’da yarattığı ekonomik tahribat, Esenlik’in finansman ihtiyacını artırdı. 150 milyon TL’lik kredi talebinin, şirketin yeni yatırımları finanse etmek, mevcut projeleri tamamlamak veya borçlarını yapılandırmak için kullanılacağı tahmin ediliyor. Ancak, bu yatırımların detaylarının kamuoyuyla paylaşılmaması, şeffaflık tartışmalarını beraberinde getirdi. Büyükşehir Belediyesi’nin kefil olması, Esenlik’in bankalardan kredi almasını kolaylaştıracak. Ancak, bu kefalet, belediyenin mali sorumluluğunu artırarak kentin borç yükünü ağırlaştırabilir. Malatya’nın deprem sonrası altyapı ve yeniden inşa projeleri için zaten ciddi bir bütçe ayırdığı göz önüne alındığında, bu karar riskli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Belediye Kanunu ve Borçlanma Sınırları 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 68. maddesi, belediyelerin ve iştiraklerinin borçlanma sınırlarını net bir şekilde düzenliyor. Kanuna göre, belediyelerin borç stoku, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Büyükşehirlere bu sınır bir buçuk kat olarak uygulanırken, yüzde 10’u aşan borçlanmalar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın onayı gerekiyor. Esenlik’in 150 milyon TL’lik kredi talebinin bu sınırlar içinde olup olmadığı, Plan ve Bütçe Komisyonu’nun incelemesiyle netleşecek. Komisyonun, kredinin kullanım alanlarını, geri ödeme planını ve belediyenin kefalet riskini detaylı bir şekilde değerlendirmesi bekleniyor. Eğer borçlanma limiti aşılıyorsa, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın onayı gerekecek. Bu süreç, projenin hayata geçme hızını etkileyebilir.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM