Malatya Büyükşehir Belediye Meclisi Haziran Ayı Toplantısı’nın ikinci birleşiminde görüşülen “Yeni Çarşı Düzeni” maddesi, meclis üyelerinin oy birliğiyle kabul edildi. 6 Şubat depremleri sonrasında yeniden inşa edilen Yeni Malatya Çarşısı’nda ticari hayatın planlı, düzenli ve sürdürülebilir şekilde yürütülmesini amaçlayan kararla birlikte sektörel yerleşim ve kümelenme esasları resmiyet kazandı. Buna göre benzer iş kollarının aynı bölgelerde faaliyet göstermesi sağlanacak, sağlık, gıda güvenliği, hijyen ve çevresel etkiler bakımından sakıncalı görülen bazı faaliyetlere çarşı içerisinde izin verilmeyecek, cephe düzenlemeleri ve kent estetiğine ilişkin uygulamalar ise Kent Estetik Kurulu’nun belirleyeceği esaslar doğrultusunda yürütülecek.
Malatya Büyükşehir Belediye Meclisi Haziran Ayı Toplantısı’nın 2. birleşimi, Malatya Büyükşehir Belediye Meclis Başkan Vekili Ramazan Ayhan başkanlığında gerçekleştirildi. Toplantıda gündemin 15. maddesinde yer alan ve 6 Şubat depremleri sonrasında yeniden inşa edilen Yeni Malatya Çarşısı’ndaki sektörel yerleşim düzenini belirleyen “Yeni Çarşı Düzeni” konusu görüşülerek oy birliğiyle kabul edildi. Mecliste okunan komisyon raporunda, ilde meydana gelen depremler sonrasında mevcut yapıların büyük oranda hasar alarak kullanılamaz hale geldiği, kent merkezinde oluşturulan ofis ve iş yerlerinin ise farklı faaliyet alanlarında hizmet verdiği belirtilerek, bu iş yerlerinin faaliyet konularına göre sınıflandırılması ihtiyacının ortaya çıktığı ifade edildi.
Battalgazi Belediye Başkanlığı’nın talebi doğrultusunda hazırlanan “Yeni Çarşı Düzeni Konulu Sektörel Yerleşim ve Kümelenme Paftası”nın Büyükşehir Belediye Meclisi’nde görüşülerek karara bağlanmasının talep edildiği belirtilirken, dosyanın İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı’nın 18 Mayıs 2026 tarih ve 370305 sayılı yazısıyla Meclis’e sunulduğu ve inceleme yapılmak üzere ilgili komisyona havale edildiği kaydedildi. Komisyon tarafından yapılan incelemelerde, deprem sonrası yeniden inşa edilen Yeni Malatya Çarşısı’nda ticari faaliyetlerin düzenli, erişilebilir, sürdürülebilir ve ekonomik açıdan güçlü bir yapıda yürütülebilmesi amacıyla benzer iş kollarının bir arada faaliyet göstermesini sağlayacak sektörel kümelenme esaslarının belirlenmesine ihtiyaç duyulduğu ifade edildi.
BÜRO OFİS VE BENZERİ KULLANIMLARI KAPSAMAYACAK
Bu kapsamda hazırlanan ve kararın eki olarak sunulan “Yeni Malatya Çarşısı Sektörel Yerleşim ve Kümelenme Paftası” incelenerek, çarşı içerisinde yer alacak iş yerlerinin faaliyet konularının paftada gösterilen sektörel odaklar esas alınarak yerleştirilmesine karar verildi. Alınan kararın yalnızca çarşının zemin katları ile ticari bağımsız bölüm bulunan birinci katları için geçerli olacağı, büro, ofis ve benzeri kullanımları kapsamayacağı belirtildi.
Raporda ayrıca, paftada belirlenen adaların ilgili sektörlerin yoğunlaşmasının öngörüldüğü ana odak alanları olduğu vurgulanırken, bir sektörle doğrudan ilişkili veya onu destekleyen mal ve hizmet sunan iş kollarının ticari bütünlüğün sağlanması, müşteri erişiminin kolaylaştırılması ve ekonomik canlılığın artırılması amacıyla ilgili sektör adalarında veya komşu adalarda konumlandırılabileceği ifade edildi. Yerleştirme yapılırken sektörel uyum, işlevsel bütünlük, çevresel etkiler ve çarşı genelindeki ticari dengenin gözetileceği kaydedildi. İş yerlerinin yer seçiminde ise gıda üretimi, gıda satışı, gıda depolama ve yeme-içme gibi hijyen hassasiyeti bulunan faaliyetlerle; koku, toz, duman, kimyasal madde, yoğun atık veya gürültü oluşturan faaliyetlerin bir arada bulunmamasına özen gösterileceği bildirildi. Yerleştirme kararlarında İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında sıhhi, gayrisıhhi ve umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için öngörülen şartların dikkate alınacağı ifade edildi.
Komisyon raporunda, deprem öncesinde çarşı içerisinde faaliyet gösteren ancak yeni çarşı düzeninde sağlık, gıda güvenliği, hijyen ve emniyet açısından sakıncalı görülen bazı iş kollarına izin verilmeyeceği belirtilerek, ilgili kurum görüşleri doğrultusunda şu faaliyetlerin çarşı içerisinde yer alamayacağı kaydedildi:
ÇARŞI İÇERİSİNDE YER ALMAYACAK FAALİYETLER
Canlı hayvan alım ve satımı (pet-shop ve akvaryumcular hariç), Demircilik ve ağır metal işleme faaliyetleri, Hayvan derisi toplama ve deri işleme atölyeleri, Tekstil atölyeleri, Sakatat üretimi ve işlenmesi, Yoğun koku, gürültü, duman veya çevresel olumsuzluk oluşturan faaliyetler, Yangın, patlama veya benzeri riskler nedeniyle özel üretim veya sanayi alanlarında yürütülmesi gereken iş ve işlemler.
Raporda, bu faaliyetlerin örnekleme yoluyla sıralandığı, aynı nitelikte değerlendirilen ve çarşının ticari, sosyal ve fiziki yapısıyla uyumlu olmadığı değerlendirilen diğer faaliyetler hakkında da ilgili mevzuat çerçevesinde işlem tesis edilebileceği belirtildi.
Yeni Malatya Çarşısı içerisinde bulunan ekmek fırınlarının sayısı ve konumları da değerlendirilirken, çarşı merkezinde oluşacak günlük yaya hareketliliği nedeniyle ekmek ve unlu mamul ihtiyacının mevcut kapasiteyle karşılanmasında yetersizlik yaşanabileceğinin öngörüldüğü ifade edildi. Bu nedenle uygun bağımsız bölümlerin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda incelenmesi ve teknik ile fiziki şartların sağlanması halinde pide ve lahmacun fırını olarak planlanıp uygulamaya alınabileceği bildirildi.
Öte yandan çarşıda yer alacak iş yerlerinin cephe düzenlemeleri, tabela ve reklam unsurları ile kent estetiğini etkileyen her türlü mimari unsurun belirlenmesi, değerlendirilmesi ve gerektiğinde değiştirilmesine ilişkin kararların Kent Estetik Kurulu tarafından alınacağı kaydedildi.
Komisyon raporunda ayrıca, iş yerlerinin faaliyet konularına göre yerleştirilmesi, sektör gruplarının oluşturulması, ihtiyaç duyulması halinde sektörel kümelenme paftasında teknik düzenlemeler yapılması ve uygulamaya ilişkin usul ile esasların yeniden Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla düzenlenebileceği ifade edildi.
Kararın; 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile 10 Ağustos 2005 tarihli ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında değerlendirildiği belirtilirken, ekli Sektörel Yerleşim ve Kümelenme Paftası’nın uygun görüldüğü ve bu karar hükümlerine aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen iş yerleri hakkında ilgili mevzuat doğrultusunda gerekli idari işlemlerin yetkili idare tarafından uygulanmasının komisyonca uygun bulunduğu ifade edildi.
Meclis salonunda üyelere okunan gündemin 15. maddesine ilişkin komisyon raporu, yapılan değerlendirmenin ardından oy birliğiyle kabul edildi.>>TUĞÇE ERBAŞ