Malatya’da kayısı üreticilerini yakından ilgilendiren “yaprak delen” hastalığı yeniden gündeme gelirken, uzmanlar tehlikenin büyüdüğüne dikkat çekerek üreticilere kritik uyarılarda bulundu. Özellikle ilkbahar aylarında etkisini artıran hastalığın, kısa sürede geniş alanlara yayılabildiği ve ciddi verim kayıplarına yol açabileceği belirtiliyor.
Türkiye’nin kayısı üretiminde lokomotif şehirlerinden biri olan Malatya’da, bahar aylarının gelmesiyle birlikte bahçelerde hareketlilik artarken, üreticiler bu kez hastalık tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Halk arasında “çil hastalığı” ya da “yaprak delen” olarak bilinen ve bilimsel adı Coryneum beyerinckii olan hastalık, özellikle nemli ve sıcak hava koşullarında hızla yayılma eğilimi gösteriyor.
Uzmanların verdiği bilgilere göre söz konusu hastalık, kış aylarını ağaçların tomurcuk ve dalları üzerinde geçirerek ilkbaharda aktif hale geliyor. Yağış ve rüzgarın etkisiyle bahçelere yayılan hastalık, kısa sürede geniş alanları etkisi altına alabiliyor. Özellikle yağışlı geçen dönemlerde riskin katlanarak arttığına dikkat çekiliyor.
Hastalığın en belirgin etkisi ilk olarak yapraklarda görülüyor. Yaprak yüzeyinde oluşan küçük ve yuvarlak lekeler zamanla koyulaşarak kuruyor ve dökülüyor. Bu dökülmeler sonucunda yaprakta delik görünümü oluşuyor. Bu durum, ağacın fotosentez kapasitesini düşürerek gelişimini olumsuz etkiliyor ve verim kaybına neden oluyor.
Sadece yapraklarla sınırlı kalmayan hastalık, meyvelerde de ciddi hasara yol açtığı belirtiliyor Kayısı meyveleri üzerinde oluşan koyu renkli küçük lekeler zamanla kabarıyor ve meyvenin kalitesini düşürdüğü ifade ediliyor İlerleyen aşamalarda ise meyvelerin pazarlanabilir özelliğini tamamen kaybetmesine neden olan. Bu durum hem üreticinin gelirini hem de Malatya kayısısının ihracat potansiyelini olumsuz etkileyebileceği düşünülüyor.
Uzmanlar, özellikle sık dikilmiş ve yeterince hava sirkülasyonu sağlanamayan bahçelerde hastalığın çok daha hızlı yayıldığını ifade ediyor. Bahçelerde yapılan hatalı bakım uygulamaları ve ihmal edilen kontrollerin, hastalığın yayılmasını hızlandırdığına dikkat çekiliyor.
Erken teşhis en önemli olan konu
Hastalıkla mücadelede en kritik noktanın erken teşhis olduğunun altını çizen uzmanlar, üreticilerin bahçelerini düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor. Hastalıklı dalların zaman kaybetmeden kesilip imha edilmesi, yere düşen enfekte yaprak ve meyvelerin bahçeden uzaklaştırılması ve uygun dönemlerde ilaçlama yapılmasının büyük önem taşıdığı ifade ediliyor. Aksi takdirde hastalığın kısa sürede tüm bahçeye yayılarak kontrol altına alınamaz hale gelebileceği uyarısı yapılıyor.
Öte yandan Malatyalı üreticiler, geçtiğimiz yıl yaşanan zirai don olayının yaralarını henüz saramamışken yeni bir tehdit ile karşı karşıya kalmanın endişesini yaşıyor. Özellikle ilkbahar döneminde etkili olan ani sıcaklık düşüşleri nedeniyle kayısı bahçelerinde ciddi zararlar meydana gelmiş, birçok üretici büyük verim kaybı yaşamıştı. Don olayının ardından toparlanma sürecine giren bahçelerde şimdi de yaprak delen hastalığının görülmesi, üreticilerin tedirginliğini artırdı.
Uzmanlar, hem zirai donun oluşturduğu stres hem de hastalık baskısının bir araya gelmesinin ağaçların direncini daha da düşürebileceğini belirterek, bu süreçte bakım ve koruma önlemlerinin aksatılmaması gerektiğini ifade ediyor.
Malatya’da kayısı üreticilerine yönelik yapılan uyarılarda, özellikle bu dönemde bahçelerin sık aralıklarla kontrol edilmesi, ilk belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden müdahale edilmesi ve uzman görüşü doğrultusunda hareket edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Aksi halde hem ürün kalitesinde hem de rekoltede ciddi kayıpların yaşanabileceği ifade ediliyor.