6 Şubat depremlerinin ardından yıkılan ve Malatya Kent Merkezi Projesi kapsamında temeli ilk atılan yapılardan biri olan Bakırcılar Çarşısı görkemli törenlerle açıldı. Ancak açılışı yapılan tarihi çarşıda henüz faaliyete geçen tek bir dükkân dahi bulunmuyor. İmalat yapılması yasaklanan ve sadece ticari satış alanı olarak planlanan çarşıda, hak sahiplerinin talep ettiği astronomik kiralar esnafın belini büküyor. Yıllık metrekaresi ortalama 25 bin TL’yi bulan fahiş kira fiyatları nedeniyle esnaf dükkân kiralayamazken, kentin ticari kalbi sayılan çarşı şimdiden hayalet bir siteyi andırıyor.
Kahramanmaraş merkezli depremlerin büyük yıkıma yol açtığı Malatya’da, kentin simge mekânlarından ve tarihi ticaret merkezlerinden biri olan Bakırcılar Çarşısı’nın yeniden inşası tamamlandı. Büyük umutlarla ve devlet erkanının katılımıyla resmi açılışı gerçekleştirilen çarşı, iş yerlerini açıp siftah yapmayı bekleyen esnaf için tam bir hayal kırıklığına dönüştü. Kapılarını resmen açmasına rağmen içerisinde faal hiçbir dükkânın bulunmadığı tarihi çarşı, bu kez imalat yasağı ve dudak uçuklatan kiralama bedelleriyle gündeme geldi.
GÖRKEMLİ AÇILIŞ YERİNİ SESSİZLİĞE BIRAKTI
Deprem sonrası kentin ayağa kaldırılması sürecinde ilk temeli atılan ve "ticaretin kalbi yeniden atacak" sloganıyla inşa edilen Bakırcılar Çarşısı, teslim aşamasının ardından derin bir sessizliğe büründü. Kurdele kesim töreninin ardından dükkânların hızla şenlenmesi ve ticaretin başlaması beklenirken, çarşı sokaklarında kepenklerin kapalı olması dikkat çekiyor.
Çarşı içerisindeki yapıların statik durumu ve yeni kullanım konsepti gereği alanda imalat yapılmasına izin verilmezken, dükkânlar sadece vitrin ve satış alanı olarak kiraya çıkarılmaya başlandı. Ancak bu durum, üretimi ve satışı bir arada yürüten geleneksel bakırcı ve zanaatkâr esnafının çarşıya dönüşünü imkânsız hale getirdi.
METREKARESİ YILLIK 25 BİN TL: ESNAF YANINA YAKLAŞAMIYOR
Açılan çarşıda dükkânların boş kalmasının en temel sebebi ise kontrolden çıkan fahiş kira fiyatları oldu. Hak sahipleri tarafından kiralığa çıkarılan iş yerlerinde talep edilen rakamlar, deprem sonrası toparlanmaya çalışan Malatya esnafının bütçesini aştı.
Çarşı genelinde yapılan araştırmalara göre kiralama bedelleri ortalama metrekare başına yıllık 25 bin TL seviyesinde hesaplanıyor. Bu hesaba göre; 20 metrekarelik küçük bir dükkânın yıllık kirası 500 bin TL’ye ulaşıyor.
"BU KİRALARLA SİFTAH YAPSAK BİLE AYAKTA KALAMAYIZ"
Depremden bu yana geçici konteynerlerde veya kentin uzak noktalarında helal rızkının peşinde koşan esnaf, açıklanan kira bedellerine sert tepki gösterdi. Yıllardır çarşıda çekiç sallayan zanaatkarlar ve tüccarlar, durumun sürdürülebilir olmadığını belirterek tepkilerini şu sözlerle dile getirdi:
"Bakırcılar Çarşısı bizim evimiz, baba ocağımızdı. Yıkıldı, 'yenisi yapılıyor' diye sevindik. Açılışı yapıldı ama sevincimiz kursağımızda kaldı. İmalat yapmak zaten yasaklandı, sadece satışa izin veriliyor. Üstüne bir de metrekaresine yıllık 25 bin TL kira isteniyor. Deprem yorgunu bir şehirde, henüz turist akınının başlamadığı bir dönemde bu kiraları hangi esnaf ödeyebilir? Gün boyu satış yapsak bile sadece kiraya çalışmış oluruz. Yetkililerin ve mülk sahiplerinin bu duruma bir el atması, fiyatların makul seviyelere çekilmesi gerekiyor. Aksi takdirde milyonlarca lira harcanarak yapılan bu güzelim çarşı boş kalmaya devam eder."
ÇARŞININ AKIBETİ MERAK KONUSU
Kentin hem ekonomik hem de kültürel hafızası konumundaki Bakırcılar Çarşısı’nın ne zaman tam anlamıyla faaliyete geçeceği ve fahiş kiralara karşı yetkili kurumların bir taban-tavan fiyat düzenlemesi yapıp yapmayacağı merakla bekleniyor. Esnaf, tarihi çarşının "hayalet çarşı" olarak kalmaması için bir an önce esnafı koruyucu adımların atılmasını talep ediyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM