Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan Haziran 2026 dönemi resmi verilerine göre, Malatya’nın doğrudan gerçekleştirdiği ihracat yılın ilk yarısında yüzde 13,8 oranında geriledi. Geçen yılın aynı döneminde 174 milyon 845 bin dolar olan kent ihracatı, 2026’da 150 milyon 756 bin dolara düştü. Geleneksel lider kuru meyve sektöründeki 26,2 milyon dolarlık dev kayıp toplam rakamı aşağı çekerken, iklimlendirme sanayisinde yaşanan yüzde 405’lik rekor artış dönemin en dikkat çekici gelişmesi oldu.
Türkiye İhracatçılar Meclisinin (TİM) küresel ticaret ağındaki değişimleri göz önüne seren 2026 yılı ilk yarı raporu yayınlandı. Açıklanan güncel verilere göre, Malatya ekonomisinin dış ticaret lokomotifinde 1 Ocak-30 Haziran 2026 döneminde hissedilir bir yavaşlama dalgası göze çarpıyor. Kentin doğrudan gerçekleştirdiği dış satım miktarı, geçen yılın ilk 6 ayına kıyasla net 24 milyon 89 bin dolar azaldı.
2025 yılının ilk yarısında hanesine 174 milyon 845 bin dolarlık ihracat yazdıran Malatya, bu yılın aynı periyodunda ancak 150 milyon 756 bin dolarlık ihracat sınırına ulaşabildi. Yaşanan bu yüzde 13,8’lik gerileme trendi, bazı stratejik sektörlerdeki yüksek oranlı kayıplardan kaynaklanırken, gözler pazar çeşitlendirmesi ve üretim maliyetlerine çevrildi.
AMİRAL GEMİ KURU MEYVEDE 26,2 MİLYON DOLARLIK BÜYÜK YARA
Malatya ekonomisinin dünya genelindeki en büyük markası ve ihracatın geleneksel amiral gemisi olan "kuru meyve ve mamulleri" sektörü, bu dönemde ciddi bir daralma ile sarsıldı. Sektörün ihracat rakamları, 2025'in ilk altı ayında ulaştığı 83 milyon 976 bin dolarlık seviyeden, 2026'nın aynı döneminde 57 milyon 735 bin dolara kadar geriledi.
Kuru meyve dünyasında yaşanan bu hacimsel kaybın parasal karşılığı 26 milyon 241 bin dolar, düşüş oranı ise yüzde 31,2 olarak istatistiklere yansıdı. Yaşanan bu sert ve radikal düşüşe rağmen kuru meyve sektörü, Malatya’nın toplam dış satımında en fazla paya sahip ve kente en çok döviz girdisi sağlayan lider sektör olma unvanını bu dönemde de korumayı başardı.
2026 yılının ilk yarısında Malatya adına en sevindirici ve şaşırtıcı haber sanayi kanadından geldi. İklimlendirme sanayisi, kent tarihinde ender görülen bir büyüme ivmesi yakalayarak adeta rekor kırdı. Geçen yılın ilk yarısında yalnızca 4 milyon 645 bin dolar olan sektör ihracatı, inanılmaz bir sıçramayla 23 milyon 459 bin dolara fırladı.
Tek bir dönemde ihracat miktarını 18 milyon 813 bin dolar artıran iklimlendirme sektörü, yüzde 405 gibi devasa bir büyüme oranına imza attı. Bu çarpıcı sonuçla birlikte iklimlendirme sanayii, geleneksel dev kuru meyve sektörünün hemen ardından Malatya’nın dünyada en fazla ihracat gerçekleştirdiği ikinci en büyük sanayi kolu olmayı başardı.
MAKİNE VE TARIMDA İSTİKRAR, TEKSTİL VE ELEKTRONİKTE DÜŞÜŞ
Kentte üretim yapan diğer önemli lokomotif sektörlerde ise karışık bir seyir hakim oldu:
Makine ve Aksamları: Yılın ilk yarısında istikrarlı çizgisini bozmayan makine sektörü, ihracatını yüzde 6,9 oranında artırarak 14 milyon 383 bin dolardan 15 milyon 376 bin dolara yükseltti ve kentin en çok ihracat yapan üçüncü sektörü oldu.
Hububat, Bakliyat ve Yağlı Tohumlar: Dış pazardaki etkinliğini yüzde 17,5 oranında artıran bu tarımsal gıda sektörü, ihracatını 8 milyon 71 bin dolardan 9 milyon 483 bin dolara çıkararak listeye dördüncü sıradan girdi
Tekstil ve Hammaddeleri: Dönem genelinde küresel piyasalardaki daralmanın etkisini hisseden tekstil sektörü, yüzde 13,9 oranında kayıpla 9 milyon 535 bin dolardan 8 milyon 209 bin dolara geriledi ve beşinci sırada yer buldu.
Elektrik ve Elektronik: En büyük çöküşlerden birini yaşayan sektör, 2025'in ilk yarısındaki 14 milyon 368 bin dolarlık seviyesinden yüzde 68,5 düşüşle 4 milyon 524 bin dolara çakıldı; buradaki net kayıp 9 milyon 843 bin dolar oldu.
ÇELİK VE YAŞ MEYVE YÜKSELİŞTE
TİM verilerinin derinliklerinde Malatya’nın diğer üretim kollarındaki değişimler ise şu şekilde listelendi:
Su ürünleri ve hayvansal mamuller ihracatı yüzde 28,1 düşüşle 6 milyon 793 bin dolara indi.
Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri sektörü yüzde 25,1 azalarak 5 milyon 456 bin dolara geriledi.
Madencilik ürünleri ise yüzde 63,7 gibi büyük bir kayıpla 2 milyon 23 bin dolardan 734 bin dolara düştü.
Meyve ve sebze mamulleri yüzde 20,7 azalışla 3 milyon 881 bin dolar, mobilya, kağıt ve orman ürünleri ise yüzde 42,9 düşüşle 1 milyon 8 bin dolar oldu.
Pozitif tarafta ise; yaş meyve ve sebze ihracatı yüzde 10,1 artışla 4 milyon 534 bin dolara, çelik ihracatı yüzde 18,1 artışla 1 milyon 195 bin dolara, kimyevi maddeler yüzde 5,5 artışla 3 milyon 194 bin dolara yükseldi. Demir ve demir dışı metaller ise yüzde 4,8 artışla 698 bin doları gördü.
Fındık ve mamulleri yüzde 8,3 düşüşle 1 milyon 801 bin dolara, hazır giyim ve konfeksiyon ise yüzde 10,4 gerilemeyle 1 milyon 448 bin dolara indi.
Analistler; iklimlendirme, makine ve çelik gibi sanayi kollarındaki güçlü yukarı yönlü hareketlere rağmen, kuru meyve ile elektrik-elektronik sektörlerinde yaşanan çok yüksek tutarlı ve milyon dolarlık kayıpların, Malatya’nın toplam altı aylık ihracat bilançosunun geçen yılın gerisinde kalmasına yol açtığını belirtiyor.En Fazla İhracat Yapılan İlk 5 Sektör
2026 yılının ilk yarısında direkt Malatya’dan en fazla dış satım gerçekleştirilen ve kente en çok döviz girdisi sağlayan ilk 5 sektör, yüksekten düşüğe doğru şu şekilde sıralandı:
1. Kuru Meyve ve Mamulleri: Malatya ihracatının geleneksel lideri olan bu sektör, 2026'nın ilk yarısında yüzde 31,2'lik bir gerileme yaşamasına rağmen 57 milyon 735 bin dolarlık hacmiyle ilk sıradaki yerini korudu ve toplam ihracattan aslan payını aldı.
2. İklimlendirme Sanayii: Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 405,0 oranında rekor bir artış gösteren sektör, 23 milyon 459 bin dolarlık dış satım hacmine ulaşarak kentin en çok ihracat yapan ikinci sektörü unvanını kazandı.
3. Makine ve Aksamları: Yılın ilk yarısında istikrarlı büyümesini sürdüren makine sektörü, ihracatını yüzde 6,9 artırarak 15 milyon 376 bin dolar seviyesine çıkardı ve listede üçüncü sırada yer aldı.
4. Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri: Dış pazardaki payını yüzde 17,5 oranında artıran bu tarım ve gıda kolu, 9 milyon 483 bin dolarlık ihracat rakamı ile dördüncü sıraya yerleşti.
5. Tekstil ve Hammaddeleri: Dönem genelinde yüzde 13,9 oranında bir daralma kaydeden tekstil sektörü, 8 milyon 209 bin dolarlık dış satım gerçekleştirerek kentin en fazla ihracat yapan beşinci kolu oldu.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM