6 Şubat 2023 depremlerinin ağır hasar bıraktığı Malatya, yeniden inşa sürecinde önemli bir ivme yakaladı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 ikinci çeyrek (Nisan-Haziran) Yapı İzin İstatistikleri, Malatya’daki inşaat sektörünün hareketliliğini gözler önüne serdi. Verilere göre, 2025’in ilk 6 ayında Malatya’da verilen yapı ruhsatı sayısı 19 bin 899’a ulaşarak 2024’ün tamamındaki 15 bin 291 ruhsatı geride bıraktı. Yapı kullanma izin belgeleri de artış göstererek 2025’in ilk yarısında 8 bin 114’e yükseldi. Bu rakamlar, Malatya’nın deprem sonrası toparlanma sürecinde inşaat sektörünün lokomotif rol oynadığını ortaya koyuyor.
YAPI RUHSATINDA REKOR ARTIŞ
Malatya, deprem sonrası yeniden inşa faaliyetleriyle inşaat sektöründe dikkat çekici bir büyüme sergiliyor. TÜİK verilerine göre, Malatya’da yapı ruhsatı sayıları son yıllarda çarpıcı bir artış gösterdi: 2022’de 6 bin 748 olan yapı ruhsatı sayısı, 2023’te deprem etkisiyle 9 bin 254’e yükseldi. Bu rakam 2024’te ivme kazanıp 15 bin 291’e ulaşırken 2025’in ilk 6 aylık döneminde 19 bin 899’e vararak 2024’ün tamamını geçti. Bu artış, özellikle deprem sonrası TOKİ, Emlak Konut ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü yoğun konut projelerinden kaynaklanıyor.
TESLİMLER GECİKİYOR
Yapı kullanma izin belgelerinde de artış gözlemlendi, ancak ruhsatlara kıyasla daha yavaş bir seyir izliyor. Bunun nedeni inşasına başlanan konutların teslimlerinin uzaması olarak gösteriliyor. Zira inşaatı tamamlanmayan konutlara yapı kullanım izin belgesi verilemiyor. 2022’de 9 bin 135 olan izin belgesi sayısı 2023’te 3 bin 991’e geriledi. Buna neden olarak asrın felaketi depremler gösterilirken deprem konutlarının inşasıyla birlikte bu rakam 2024’te 8 bin 99’a ulaştı. 2025’in ilk 6 ayında bu sayı 8 bin 114 olarak gerçekleşti. 2023’teki düşüş, deprem sonrası inşaat süreçlerinin yavaşlaması ve hasarlı yapıların kullanılamaz hale gelmesinden kaynaklanırken, 2024 ve 2025’teki artış, tamamlanan projelerin devreye girmesiyle açıklanıyor. Malatya’daki bu veriler, kentin yeniden inşa sürecinde hızla ilerlediğini gösteriyor.
ÜLKE GENELİNDE İNŞAAT SEKTÖRÜ CANLANIYOR
Takvim etkilerinden arındırılmış verilerde, yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 45,4, daire sayısı yüzde 87,4, yüzölçüm yüzde 59,3 artarken; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilerde ise bir önceki çeyreğe göre bina sayısı yüzde 21,7, daire sayısı yüzde 44,1 ve yüzölçüm yüzde 33,5 artış gösterdi. Yapı kullanma izin belgelerinde ise takvim etkilerinden arındırılmış serilerde bina sayısı yüzde 15,1, daire sayısı yüzde 40,2, yüzölçüm yüzde 26,8 artarken; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde bina sayısı yüzde 1,6, daire sayısı yüzde 8,3 ve yüzölçüm yüzde 5,9 yükseldi.
Bu veriler, Türkiye genelinde inşaat sektörünün 2025’te canlandığını, özellikle konut üretiminde ciddi bir hareketlenme olduğunu gösteriyor. Malatya’daki artış oranları, ulusal ortalamanın üzerinde seyrederek kentin deprem sonrası yeniden inşa sürecinde öncü bir rol oynadığını kanıtlıyor.
YAPI RUHSATLARINDA REKOR ARTIŞ
Malatya’nın yapı ruhsatlarındaki rekor artış, 6 Şubat 2023 depremlerinin yol açtığı yıkımın ardından hızlanan yeniden inşa faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Deprem, Malatya’da 44 bin 770 konutun inşasını gerektirdi ve TOKİ’nin liderliğinde yürütülen projeler bu süreçte kritik bir rol oynadı.
Malatya’nın inşaat sektöründeki bu sıçrama, yerel ekonomiye de olumlu yansıyor. İnşaat faaliyetleri, istihdam yaratırken, yapı malzemeleri talebini artırıyor ve yerel işletmeleri canlandırıyor.
>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM