Gayrimenkul ve demografik veri analiz platformu Endeksa, Malatya’nın sosyal, ekonomik ve nüfus yapısını ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayınladı. 750 bin kişilik nüfusun her bir metrekaresinden eğitim durumuna, hane gelirinden komşu illerle olan göç bağına kadar tüm detayların yer aldığı rapor, şehrin potansiyeli ile mevcut ekonomik tablosu arasındaki çarpıcı çelişkiyi gözler önüne serdi.
HER 3 KİŞİDEN 2’Sİ YAŞAM MÜCADELESİ VERİYOR
Eğitimdeki başarının aksine, sosyo-ekonomik veriler alarm veriyor. Rapora göre:
Yüksek refah seviyesini temsil eden A+ grubunda sadece 24 bin 128 kişi bulunuyor.
Şehrin yüzde 64’ü düşük gelir grubunda yer alarak geçim mücadelesi veriyor.
Ortalama hane halkı büyüklüğü 3,1 iken, ortalama hane geliri 37 bin 599 TL olarak hesaplandı.
Kişi başına düşen aylık gelirin 11 bin 787 TL seviyesinde kalması, asgari ücret sınırındaki bir ekonomik döngüye işaret ediyor.
EĞİTİMLİ NÜFUS EMEĞİNİN KARŞILIĞINI ALAMIYOR
Bu veriler, Malatya’daki yüksek eğitimli nüfusun ya emeğinin karşılığını alamadığını ya da yüksek gelirli iş kollarının şehirde yeterince gelişmediğini gösteriyor.
KİLOMETREKAREYE 61 KİŞİ: GENÇ VE ORTA YAŞ DİNAMİZMİ
Malatya’nın nüfus yoğunluğu, şehrin geniş coğrafyasına dengeli bir şekilde yayılmış durumda. Verilere göre kilometrekareye 61,24 kişi düşüyor. Şehrin yaş karnesine bakıldığında ise Malatya’nın "yaşlanmaya yakın" bir kent olduğu görülüyor. Nüfusun yüzde 35,49’unu gençlerin, yüzde 47,12’sini ise orta yaş grubunun oluşturması, şehrin hala dinamik bir iş gücü potansiyeline sahip olduğunu kanıtlıyor. Yaşlı nüfusun yüzde 17,39’da kalması, sosyal hizmetler ve sağlık yatırımlarının planlanmasında kritik bir veri olarak öne çıkıyor.
21 BİN KİŞİ "DOKTORA" DERECESİNE SAHİP
Malatya’nın en şaşırtıcı verilerinden biri eğitim düzeyinde ortaya çıktı. Şehirde 21 bin 113 kişi doktora derecesine sahipken, yüksek lisans mezunlarının sayısı 12 bin 932'de kaldı. Bu durum, Malatya’nın akademik ve entelektüel bir derinliğe sahip olduğunu gösteriyor. Lisans mezunu 110 bin 746 kişi ile birleştiğinde, şehrin "kalifiye insan kaynağı" bakımından bölgenin parlayan yıldızı olduğu söylenebilir. Ancak bu eğitim seviyesinin ekonomik refaha yansımaması raporun en tartışmalı kısmını oluşturuyor.
SOSYAL DOKU: ÇEKİRDEK AİLE VE "KOMŞU" BAĞLARI
Evlilik oranlarının yüzde 60,74 ile baskın olduğu Malatya’da, boşanma oranlarının (21 bin 48 kişi) hala çok düşük seviyelerde olması, geleneksel aile yapısının korunduğunu kanıtlıyor. Şehrin demografik yapısını ise yine bölge insanı şekillendiriyor. 750 bin kişinin 586 bini aslen Malatyalıyken, şehre dışarıdan gelen nüfusun başında Adıyamanlılar (55 bin) ve Elazığlılar (34 bin) geliyor. Bu durum, Malatya’nın çevre iller için bir çekim merkezi olma özelliğini koruduğunu belgeliyor.
ŞEHİR ALTYAPISI: ECZANE SAYISI ATM’Yİ GEÇTİ
Kentleşme verilerine göre Malatya’da yaklaşık 400 bin konut bulunurken, iş yeri sayısı 82 bin 113 olarak kaydedildi. Ticari hayatın nabzını tutan bankacılık altyapısında ise ilginç bir istatistik göze çarpıyor: Şehirdeki eczane sayısı (308), aktif ATM sayısını (297) geride bırakmış durumda. Sadece 64 banka şubesinin bulunması ise finansal hizmetlere erişimde dijitalleşmenin veya fiziksel şube eksikliğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Malatya, yüksek eğitim seviyesi ve genç nüfusuyla büyük bir sıçrama yapma potansiyeline sahip. Ancak yüzde 64’lük düşük gelir grubu oranı, şehirde sanayi ve teknoloji yatırımlarının daha katma değerli hale getirilmesi gerektiğinin en net işareti.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM