Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, 1 Ağustos itibarıyla başlayan 2026-2027 yeni ihracat sezonunun ilk verilerini kamuoyuyla paylaştı. Mevsimsel gecikmeler ve devir stokunun bulunmaması nedeniyle ağustos ayında 3 bin 498 ton kuru kayısı ihracatı gerçekleştirilerek 25 milyon 295 bin dolar gelir sağlandığını belirten Özcan, ortalama ihraç fiyatının kilogram başına 7,2 dolar seviyesine gelerek normalleşme sürecine girdiğini söyledi.
Dünya kuru kayısı başkenti Malatya’da, tarladan sofraya uzanan zorlu serüvende yeni sezonun ilk ihracat rakamları netleşti. Malatya Ticaret Borsası (MTB) binasında basın mensuplarıyla bir araya gelen Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özcan, ağustos ayı dış ticaret verilerini ve sektörün küresel piyasalardaki son durumunu detaylı bir analizle değerlendirdi. Hasat döneminin tamamlanmasıyla birlikte 1 Ağustos tarihi itibarıyla yeni bir dönemin kapılarını araladıklarını ifade eden Özcan, mevsimsel şartlar, küresel pazar dinamikleri ve kükürt/ilaç kalıntısı gibi kritik hususlara dikkat çekti.
MEVSİMSEL RÖTARLAR AĞUSTOS RAKAMLARINI ETKİLEDİ
İhracat tonajlarındaki düşüşün arka planındaki teknik ve iklimsel nedenleri açıklayan MTB Başkanı Ramazan Özcan, ağustos ayının ilk haftalarında bahçelerdeki hasat sürecinin sona erdiğini hatırlattı. Yeni mahsulün hazırlanması sürecinde yaşanan gecikmelere değinen Özcan, şu ifadeleri kullandı:
"Yeni sezon diye tabir ettiğimiz yeni dönem başladı. Tabii bu yıl, özellikle mevsimsel faktörlerden kaynaklanan üründe olgunlaşma dönemi biraz gecikti. Gecikince de mahsul gecikti. Böyle olunca da ağustos ayı verilerimiz biraz zayıf gerçekleşti. Çünkü 2025 yılından devreden ürün olmadığı için yeni mahsulü hazırlayıp ihracata göndermek zorundaydık. Dolayısıyla ağustos ayında 3 bin 498 ton kuru kayısı ihracatı gerçekleştirdik. Bununla beraber 25 milyon 295 bin dolar gelir elde ettik."
FİYATLAR 7 DOLARIN ÜZERİNDE
Geçmiş yılların ihracat miktarlarıyla kıyaslandığında tonaj bazında bir gerileme yaşandığını ancak döviz girdisi ve ortalama birim fiyat açısından sevindirici bir tablo oluştuğunu vurgulayan Özcan, ihraç fiyatlarının kilogram/ton bazında 7 dolar eşiğini aştığını belirtti. 2025 yılında yaşanan olağanüstü kriz dönemine atıfta bulunan Borsa Başkanı, piyasadaki sert fiyat dalgalanmalarının ardından taşların yerine oturmaya başladığını dile getirdi.
Üreticilerin geçen yılki kriz ortamının getirdiği yüksek fiyat beklentisini sürdürdüğünü ancak küresel piyasalarda fiyatların dengelendiğini belirten Özcan, "Ağustos ayının ihracat rakamları 2025 yılında yaşamış olduğumuz olağanüstü durumdan çok sert bir fiyat geçişi yaşadık. Dolayısıyla bu fiyatın kalıcı olması daha çok bir sonraki yılın mahsulüne bağlıydı. Aslında fiyatlar normalleşti. Yani 2025’te yaşadığımız krizin yarattığı olumsuzluk, fiyat politikasında sert bir makas değişikliği yarattı. Ama şu anda fiyatların, ihracatta da dikkat ederseniz, önceki yılların dolar bazındaki rakamlarına baktığınız zaman aslında normalleşmeye doğru bir dönem açılmış oluyor" değerlendirmesinde bulundu.
İHRACATÇININ EN BÜYÜK ENGELİ KÜKÜRT VE İLAÇ KALINTISI
Ağustos ayında ihracatçı işletmelerin önündeki en büyük engelin kükürt oranları ve kalıntı sorunları olduğuna işaret eden Özcan, özellikle Avrupa Birliği (AB) pazarına yapılan sevkiyatlarda bu durumun ciddi bir kısıtlayıcı faktör olarak karşılarına çıktığını söyledi.
Tüm engellere rağmen işletmelerin mesai harcayarak ayı 3 bin 500 ton seviyesinde kapattığını kaydeden Özcan, "Ağustos ayında karşılaştığımız en büyük problem kükürttü. Ürün gecikince özellikle Avrupa’ya ihracatımızı kısıtlayan en önemli faktörlerin başında geliyor. İşletmelerimizde bu anlamda yoğun bir mesaiyle ağustos ayını 3.500 tonla kapattık. Şimdi eylül ayında inşallah ihracat rakamlarımızda bir artış bekliyoruz. Eylül ayının sonunda da mutlaka sizlerle bunu paylaşacağız. Biraz önce de ifade ettiğim gibi, özellikle kayısıda son yıllarda ilaç kalıntıları ve kükürtle ilgili ihracatta önemli sıkıntılar yaşıyoruz. Bu problemleri aşmaya çalışıyoruz" dedi.
"EYLÜL AYINDAN UMUTLUYUZ"
Dünya genelinde yaz aylarında taze ve yaş meyve tüketiminin zirve yapması sebebiyle kuru meyve grubunda dönemsel bir yavaşlama yaşandığına vurgu yapan Ramazan Özcan, kuzey yarımkürede mevsim geçişiyle birlikte kuru meyveye olan talebin yeniden tırmanışa geçeceğini öngördüklerini belirtti.
Eylül ayına dair iyimser mesajlar veren Özcan, yaş meyve sezonunun kapanmasıyla birlikte Malatya kayısısına olan talebin ivme kazanacağını belirterek, "Kuru meyve grubunda da dünyada şu anda mevsimsel olarak yaş meyve tüketim döneminde olduğumuz için kuru meyvede önemli bir yavaşlamayla karşı karşıyayız. Ancak bu yaş meyve tüketim dönemi tamamlandıkça kuru meyvedeki tüketimin artacağını tahmin ediyoruz. Dolayısıyla eylül ayında daha yüksek miktarda bir ihracat yaptığımızı inşallah sizlerle paylaşacağız" ifadelerini kullandı.
"KAYISI TÜRKİYE’NİN YÜZ AKI PRESTİJ ÜRÜNÜDÜR"
Açıklamasının son bölümünde küresel rekolte durumuna ve kayısının Türkiye ekonomisindeki stratejik rolüne değinen Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, bu yıl dünya genelinde hem yaş hem de kuru meyvede bir bolluk yılı yaşandığına dikkat çekti.
Buna rağmen Malatya kayısısının Ege ve Akdeniz'in simge ürünleriyle yarışta liderliğini koruduğunu belirten Özcan, sözlerini şöyle tamamladı:
"Dünyada bu yıl bir bolluk yılı. Yani gerek yaş meyvede gerekse kuru meyvede. Ama kayısı, Türkiye’nin önemli üç prestij ürününden (incir ve üzümle kıyasladığınız zaman) ben şu anda Türkiye’nin yüz akı olduğunu düşünüyorum. Fiyatlara ve fiyat politikasına baktığınız zaman üreticisini de ihracatçısını da daha iyi yerlere taşıyabilecek bir serüvene doğru gittiğini görüyorum.">>MEHMET TURAN ÇİĞDEM