Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla 14 Eylül tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar", Malatya tarımı için yeni bir dönemi başlattı. Yayımlanan karar doğrultusunda, tarımsal üretimin planlanması amacıyla Malatya’nın tüm ilçelerinde desteklenecek havza ürün desenleri tek tek belirlendi.
KADIN VE GENÇ ÇİFTÇİLERE 3 KAT ÖDEME
Yeni düzenlemeyle birlikte tarımsal destekte katsak esaslı sisteme geçildi:
2026 Yılı Temel Destek Katsayısı: Dekar başına 365 TL olarak açıklandı.
2027 Yılı Destek Katsayısı: Dekar başına 442 TL seviyesine çıkarıldı.
Kadın ve Genç Üreticiler: Kapalı ortamda üretim yapan kadın çiftçiler ile 41 yaşını doldurmamış genç üreticiler için destek katsayıları 3 kat artırılarak uygulanacak.
Organik Arıcılık: Organik arılı kovan destek katsayısı 2026 yılı için kovan başına 367 TL, 2027 yılı için ise 442 TL olarak belirlendi.
BAKLİYATA YÜZDE 100 EK DESTEK VE SERTİFİKALI TOHUM PRİMLERİ
Planlı üretim kapsamındaki tarım havzalarında mercimek ve nohut ekimi yapan çiftçilere, bulundukları kategorinin destek katsayısının %100’ü kadar ilave planlı üretim desteği ödenecek.
Ayrıca sertifikalı tohum kullanımını teşvik etmek amacıyla 2027 üretim yılı destek katsayıları şu şekilde sıralandı:
Aspir, Kanola, Susam: 0,20
Fiğ: 0,50 | Arpa, Buğday, Çavdar, Tritikale, Yulaf: 0,56
Korunga: 0,60 | Yağlık Ayçiçeği: 0,60 | Mercimek: 0,80
Nohut, Soya, Yerfıstığı, Yem Bezelyesi, Yonca, Mısır: 1,00
Çeltik, Kuru Fasulye: 1,50 | Patates: 2,00 - 2,20
Malatya’nın İlçe İlçe 2027 Havza Ürün Deseni Tablosu
Resmî Gazete verilerine göre Malatya’nın 13 ilçesinde desteklenecek ürün grupları belirlendi:
İLÇE DESTEKLENECEK HAVZA ÜRÜN DESENİ
• Akçadağ | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Arapgir | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Arguvan | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Battalgazi | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Nohut, Yem Bitkileri (Mercimek hariç)
• Darende | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Patates, Yem Bitkileri
• Doğanşehir | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Doğanyol | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Hekimhan | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Kale | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Kuluncak | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Pütürge | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
• Yazıhan | Arpa, Buğday, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri (Kuru Fasulye hariç)
• Yeşilyurt | Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri
GERÇEĞE AYKIRI BEYANA SIKI DENETİM SİNYALİ
Destekleme ödemelerinde usulsüzlüklerin önüne geçmek amacıyla denetim mekanizmaları sıkılaştırıldı. Uzaktan algılama (uydu), coğrafi bilgi sistemleri (CBS) veya sahadaki yerinde tespitler neticesinde gerçeğe aykırı ürün beyanında bulunduğu belirlenen parsellerde ödemeler, tespiti yapılan gerçek ürüne göre hesaplanacak. Yanlış beyan düzeltilmediği takdirde ise çiftçiye herhangi bir destek ödemesi yapılmayacak. Kararda ayrıca fındık desteklerinde aranan "kayıtlı olan alanlar" şartı esnetilerek "fındık üretimine izin verilen ilçeler" kriteri getirişmiş oldu.
"3 YILLIK PLANLAMA ÖNÜMÜZÜ GÖRMEMİZİ SAĞLADI"
Konuyla ilgili düşüncelerini dile getiren Yazıhanlı Çiftçi Mehmet Doğan, şu ifadeleri kullandı:
"Bizler Malatya toprağında yıllardır alın teri döken, toprağın dilinden ve halinden anlayan emektar çiftçileriz. Resmî Gazete’de yayımlanan yeni destekleme kararlarını detaylarıyla öğrendiğimizde hem büyük bir umut duyduk hem de önümüzü daha net görebilmenin huzurunu yaşadık. Özellikle 2026 yılı için temel destek katsayısının dekara 365 lira, 2027 yılı için ise 442 liraya çıkarılması, son dönemde artan gübre, mazot, sulama ve tohum maliyetleri karşısında biz üreticilere adeta can suyu olacaktır. Bizim açımızdan bu kararın en kıymetli yanı ise desteklerin tek bir yılla sınırlı kalmayıp 3 yıllık uzun vadeli ve sürdürülebilir bir planlamayla açıklanmış olmasıdır. Böylece hangi sezon toprağa ne ekeceğimizi, kaç dekar alandan ne kadar destek alacağımızı önceden bilerek tarlamıza gönül rahatlığıyla adım atabileceğiz. Açıklanan havza modelinde ilçelerimize özel ürün desenlerinin belirlenmesini son derece yerinde bir adım olarak görüyorum. Özellikle stratejik ürünlerimiz arasında yer alan bakliyatta, nohut ve mercimek ekimi yapacak üretici kardeşlerimize yüzde yüz ilave destek verilecek olması, bölge tarımını çeşitlendirmek adına bulunmaz bir fırsattır. Toprağı boş bırakmak ya da nadasa çekmek yerine bakliyat ekerek hem toprağımızın azot dengesini ve bereketini koruyacağız hem de sağlanan ekstra primlerle kazancımızı artıracağız. Sertifikalı tohum kullanımına getirilen yeni katsayı artışları da tarladaki rekolteyi ve ürün kalitemizi doğrudan üst seviyelere taşıyacaktır. Beni en çok heyecanlandıran kararlardan biri de kadın ve genç çiftçilerimize verilecek 3 katı destek uygulaması oldu. Köylerde genç nüfusu tutmakta zorlandığımız şu dönemde, gençlerimizin ve kadınlarımızın toprağa yeniden dönmesini sağlayacak bu dev teşvikler Malatya tarımının geleceğini teminat altına alır. Gençlerimiz artık şehir merkezlerine gitmek yerine memleketinde toprağın başına geçecektir. Bizler yeter ki üretelim, toprağımızı boş bırakmayalım; devletimizin ve imkanların arkamızda olduğunu bilmek çalışma azmimizi katbekat artırıyor. Alınan bu kararların tüm Malatyalı çiftçi kardeşlerimize, toprağımıza ve ülkemize bol bereket getirmesini temenni ediyorum. Tarlamızda açan her başak, döktüğümüz her damla alın teri bu desteklerle daha da değerlenecek ve Malatya ekmeğini topraktan kazanmaya kararlılıkla devam edecektir."
>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM