Türkiye’nin önemli hayvancılık merkezlerinden Malatya’da, tavan yapan yem ve nakliye maliyetleri üreticinin belini büküyor. Kasap reyonlarında kırmızı et fiyatları yükselirken, karkas et ve süt fiyatları yerinde sayan üreticiler, artan kaba ve kesif yem zamları karşısında kârdan zarara geçmenin endişesini yaşıyor.
Akaryakıt zamlarına bağlı olarak tırmanan kaba yem nakliye giderleri ve peş peşe gelen fabrikasyon yem zamları, ahırdaki üretim maliyetlerini fırlattı. Piyasadaki perakende et fiyatları tüketici için yüksek seviyelerde seyrederken; üreticinin ahırdan çıkış fiyatları ve çiğ süt alım bedellerinin artmaması, besiciyi üretim yapamaz noktaya getirdi.
YEM FİYATLARINDA YÜZDE 35'E VARAN DEV ZAM
Özellikle yaz sezonu kıyaslamalarında ortaya çıkan tablo, girdi maliyetlerindeki ürkütücü tabloyu net bir şekilde gözler önüne seriyor. Geçen yılın yaz döneminde üreticinin bel kemiği olan yem fiyatlarındaki değişim şöyle gerçekleşti:
Süt Yemi: Geçen yıl yaz sezonunda 720 TL seviyelerinde alıcı bulan süt yeminin çuvalı, son zam dalgasıyla birlikte 970 TL’ye fırladı.
Besi Bitirme Yemi: Geçtiğimiz yıl 740 TL olan besi bitirme yeminin çuval fiyatı ise kısa sürede 980 TL bandına tırmandı.
Yem fiyatlarında yaşanan bu sert yükseliş, kesim ve süt fiyatlarına aynı oranda yansımadığı için besicinin maliyet-kazanç dengesi altüst oldu.
KABA YEM VE NAKLİYE GİDERLERİ ÇIKMAZI
Besicinin tek derdi fabrikasyon kesif yemle sınırlı kalmıyor. Akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışlar; yonca, saman ve silaj gibi kaba yemlerin tarladan ahıra getirilme maliyetlerini doğrudan katladı. Nakliye giderlerinin yükselmesiyle kaba yem fiyatları da rekor kırarken, üreticinin elde ettiği çiğ süt ve canlı hayvan satış fiyatları aylar öncesinin seviyelerinde çakılı kaldı.
"KÂRDAN ZARARA GEÇTİK, SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL"
Sektör temsilcileri ve yerel üreticiler, et ve süt fiyatları yerinde sayarken girdi maliyetlerinin her geçen gün artmasının hayvancılığı bitirme noktasına getirdiğini vurguluyor. Aradaki yüksek maliyet farkını cebinden karşılayacak gücü kalmayan Malatyalı üreticiler, "Kasapta et pahalı ama ahırdan çıkış fiyatı bizi kurtarmıyor. Süt fiyatları maliyeti karşılamıyor. Geçen yıl çuvalını 720 TL'ye aldığımız yemi bugün 1.000 TL sınırında alıyoruz. Kâr etmeyi geçtik, öz sermayeden yiyoruz. Bu şartlar altında ahırdaki hayvanı tutmak her geçen gün zararı katlıyor" diyerek yetkililerden girdi maliyetlerinin desteklenmesi ve et-süt alım fiyatlarının güncellenmesi yönünde acil adımlar bekliyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM