TÜİK’in 2025 yılı Kültürel Miras İstatistikleri açıklandı; Malatya, bölge genelinde zengin tarihi dokusu ve müze hareketliliğiyle dikkatleri üzerine çekti. Kent genelinde yer alan bin 46 taşınmaz kültür varlığı ve 309 sit alanı Malatya’nın köklü geçmişini gözler önüne sererken, özellikle kentteki özel müzeler yıl boyunca yarım milyona yakın ziyaretçiyi ağırladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 3 müze ve 1 ören yerinde koruma altında tutulan 21 bin 147 eser, yıl boyunca 80 bin 889 ziyaretçi tarafından incelenirken ilde faaliyet gösteren 7 özel müzede sergilenen 3 bin 952 eser, 1 yıl içerisinde tam 476 bin 36 ziyaretçiyi ağırlaması dikkat çekti.
Türkiye Genelinde Kültürel Miras İstatistikleri açıklandı. Açıklanan 2025 yılı verilerine göre Türkiye genelinde müze sayısı yüzde 4,4 artış göstererek 664’e yükselirken, Malatya sahip olduğu binlerce yıllık tarihi miras, zengin sivil mimarlık örnekleri ve yüksek özel müze ziyaretçi sayılarıyla bölgenin kültür odağı haline geldi. Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli kültür merkezlerinden biri olan Malatya; müze, eser ve sit alanı sayılarıyla çevre iller Elazığ ve Adıyaman’ı geride bırakarak farkını ortaya koydu.
Açıklanan verilere göre Malatya’da Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 3 müze ve 1 ören yeri faaliyet gösteriyor. Bu alanlarda koruma altında tutulan 21 bin 147 eser, yıl boyunca 80 bin 889 ziyaretçi tarafından incelendi. Ancak Malatya asıl büyük sürprizi ve ilgiyi özel müzecilik alanında yaşadı. Kent bünyesinde faaliyet gösteren 7 özel müzede sergilenen 3 bin 952 eser, 1 yıl içerisinde tam 476 bin 36 ziyaretçi çekti.
Bölgedeki diğer iller kıyaslandığında; Elazığ’da bulunan 1 özel müze 500 bin ziyaretçi ağırlarken, Adıyaman’da tescilli bir özel müzenin bulunmaması Malatya’nın özel müzecilik hamlesinin ne kadar stratejik ve başarılı olduğunu tescilledi. Malatya’daki özel müze ziyaretçisi sayısı, devlet müzelerine gelen ziyaretçi sayısını katlayarak kentin kültür turizmindeki dinamizmini kanıtladı.
MALATYA BÖLGENİN LİDERİ
Taşınmaz kültür varlıkları ve sit alanları istatistiklerinde de Malatya üstünlüğünü korudu. Kent genelinde 702'si sivil mimarlık örneği, 134'ü kültürel, 101'i dinsel ve 45'i mezarlık olmak üzere toplam bin 46 taşınmaz kültür varlığı koruma altında bulunuyor. Ayrıca 302'si arkeolojik, 7'si kentsel olmak üzere kent genelindeki toplam sit alanı sayısı 309'a ulaşıyor.
Komşu illere bakıldığında ise Elazığ’da 353 taşınmaz kültür varlığı ve 185 sit alanı; Adıyaman’da ise 173 taşınmaz kültür varlığı ile 251 sit alanı yer alıyor. Bu veriler, Malatya’nın hem mimari hem de arkeolojik zenginlik bakımından komşularının oldukça önünde yer aldığını gösteriyor.
MALATYA MÜZESİ'NDE 21 BİNDEN FAZLA ESER KORUNUYOR
Bakanlığa bağlı Malatya Müzesi’nde yer alan 21 bin 147 eserin kategorik dağılımı da kentin köklü tarihine ışık tutuyor. Müze envanterinde 9 bin 251 adet arkeolojik materyal ve 9 bin 210 adet tarihi sikke başı çekerken; 1.909 etnografik materyal, 722 mühür ile mühür baskısı, 7 tablet ve 48 diğer materyal gelecek kuşaklara aktarılmak üzere muhafaza ediliyor. Kentteki devlet müze ve ören yerlerine yapılan ziyaretlerin tamamının ücretsiz olarak gerçekleşmesi de dikkat çeken bir diğer ayrıntı oldu.
TÜRKİYE GENELİNDE MÜZE SAYILARI VE ZİYARETÇİ REKORU
Türkiye genelinde ise 2025 yılında müze sayısı 664’e, envanterdeki toplam eser sayısı ise yüzde 0,4 artışla 4 milyon 12 bin 294’e ulaştı. Ülke genelindeki müze ve ören yerlerini ziyaret edenlerin sayısı yüzde 6,8 artarak 65 milyon 862 bin 639 olarak gerçekleşti. En fazla ziyaretçi çekmeyi başaran ilk üç il sırasıyla 18,3 milyon ile İstanbul, 4,64 milyon ile İzmir ve 4,64 milyon ile Ankara oldu. Taşınmaz kültür varlıkları Türkiye toplamında 130 bin 632’ye, sit alanı sayısı ise 27 bin 703’e yükseldi.
>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM