Pütürge ilçesinde yüksek rakımlı orman köylerinde yaşayan vatandaşlar, yaklaşan çetin kış öncesinde ısınma ihtiyaçlarını karşılamak adına meşe odunu mesaisine başladı. Zirvelerde kar yağışı başlamadan önce imece usulüyle ormana giren köylüler, yüksek kalorili meşe odunlarını toplayarak kışa hazırlanıyor. Asırlık geleneği sürdüren bölge halkı, bu çalışma sürecini adeta bir şenlik havasında geçiriyor.
Sert ve dik coğrafi yapısıyla bilinen Malatya’nın Pütürge ilçesinde kış mevsimi yüzünü göstermeden önce hareketli günler yaşanıyor. Özellikle Tepehan bölgesi ve çevresindeki yüksek rakımlı orman köylerinde ikamet eden vatandaşlar, zorlu kış şartlarında evlerini sıcak tutabilmek için hummalı bir hazırlık sürecinin içerisine girdi.
Kar yağışının başlamasıyla birlikte ulaşımın kapandığı ve hava sıcaklıklarının sıfırın altına düştüğü bölgede, köylülerin ısınmadaki bir numaralı tercihi yüksek ısı verimliliğiyle bilinen meşe odunu oluyor.
KATIRDAN TRAKTÖRE UZANAN İMECE
Doğal kaynakların zengin olduğu bir coğrafyada yaşayan Pütürge halkı için odun toplama süreci, yalnızca bir fiziksel ihtiyaç değil, aynı zamanda nesillerden bu yana aktarılan köklü bir ritüel niteliği taşıyor. Sonbahar aylarının gelişiyle hız kazanan çalışmalarda, kurumuş ağaçlar ve dökülen dallar yetkili kurumlardan alınan yasal izinler doğrultusunda toplanıyor.
Geçmişte katırlarla yapılan zorlu taşıma mesaisi günümüzde traktörlerle gerçekleştirilse de işin özündeki "imece" kültürü ilk günkü tazeliğini koruyor. Komşuların ve aile fertlerinin bir araya gelerek imece usulü yürüttüğü çalışmalarda, toplanan odunlar traktörlerle köye taşınıyor ve evlerin avlularında veya özel odunluklarda düzenli bir şekilde istifleniyor.
"ESKİ İNSANLAR KATIRLA YAPARDI, BİZ TRAKTÖRLE YAPIYORUZ"
Tepehan bölgesinde doğup büyüdüğünü ve çocukluğundan bu yana aynı gelenekle ısındıklarını belirten bir mahalle sakini, meşe odununun bölge için önemini şu sözlerle anlattı:
"Biz bu köyde doğduk, büyüdük ve her zaman meşe odunuyla ısındık. Meşe, diğer ağaç türlerine göre daha uzun süre yanar ve koru yüksek olduğu için evi çok daha iyi ısıtır. Kışın buralarda hava son derece soğuk geçer, soba gün boyu hiç sönmez. O yüzden yaz sonundan itibaren hazırlıklara başlarız. Ormana gideriz, izinli kesimimizi yaparız ve traktörlerle eve taşırız. Bu bizim için yüzlerce yıllık bir gelenek. Eski insanlar katırlarla yaparlardı, biz şimdi traktörle yapıyoruz. Çocuklarımız da bu işe yardım ediyor, böylece bu kültürü onlara da öğretiyoruz."
"KIŞIN SOBANIN BAŞINDAKİ O HUZUR BAŞKA ŞEYDE YOK"
Odun toplamanın zahmetli ama bir o kadar da keyifli bir sosyal etkinlik olduğunu vurgulayan bir diğer köy sakini ise şehir yaşamı ile köy yaşamı arasındaki farka dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Meşe odunu toplamak kolay değil, ciddi beden gücü istiyor ama bu bizim yaşam tarzımız. Ormana giderken ailecek çalışırız, komşularla yardımlaşırız. Odunları istiflerken çocuklarla sohbet eder, türküler söyleriz. Kışın dışarıda kar yağarken sobanın başında oturup o odunların kokusunu duymak, sıcaklığını hissetmek insana başka bir huzur verir. Şehirde yaşayanlar bunu kolay kolay anlamaz. Meşe hem bütçemizi koruyor hem de evi çok iyi ısıtıyor. Başka bir yakıt kullanmayı düşünmüyoruz çünkü çok pahalı. Doğalgaz gelse mantıklı olurdu ama köyümüzde 3-4 hane var, bu nüfusa doğalgaz hattının gelmeyeceğini biliyoruz."
DOĞAYLA UYUMLU VE ÇEVRE DOSTU KESİM
Pütürge’nin orman köylerinde sürdürülen bu hareketlilikte çevre bilinci de ön planda tutuluyor. Köylüler, orman varlığına zarar vermeden, Orman İşletme Müdürlüğü’nün belirlediği alanlarda ve yalnızca kuruyan ya da devrilen ağaçlar üzerinde kesim yaptıklarını ifade ediyor. Sadece ihtiyaçları kadar alım yapan vatandaşlar, doğayla uyum içinde bir yaşam sürüyor.
Yaklaşan kış mevsimi öncesinde köy evlerinde sadece odun istiflemesi yapılmıyor; aynı zamanda soba bakımları tamamlanıyor, çatılar onarılıyor ve baca temizlikleri titizlikle gerçekleştiriliyor. Kar yağışıyla birlikte beyaz örtüyle kaplanacak olan Pütürge köylerinde, tüten sobalar hem evleri hem de köylülerin dayanışma dolu gönüllerini ısıtmaya devam edecek.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM