Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) Eylül 2025 verilerine göre, Türkiye’nin ihracatı Eylül’de yüzde 3 artarak 22,6 milyar dolara, 9 ayda 200,6 milyar dolara ulaştı. Ancak deprem, don ve kuraklıkla boğuşan Malatya, 9 aylık ihracatta yüzde 19,73 düşüşle 246 milyon 728 bin dolara geriledi. 2024’teki 307 milyon 383 bin dolardan bu seviyeye inen Malatya, tarım ve sanayi sektörlerindeki kayıplarla ülke ortalamasının altında kaldı.
Türkiye, 2025 Eylül’ünde ihracat rekoru kırarak 22,6 milyar dolarlık ihracatla en yüksek Eylül ayı hasılasına ulaştı, ancak Malatya için tabloda tam tersine eksilme gözlendi. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) açıkladığı verilere göre, deprem felaketi, zirai don ve kuraklığın vurduğu Malatya’nın ihracatı, 9 aylık dönemde yüzde 19,73 düşüşle 246 milyon 728 bin dolara geriledi. 2024’ün aynı döneminde 307 milyon 383 bin dolarlık ihracat yapan şehir, bu yıl tarım ürünlerinde yüzde 90’lık kaybı ve sanayi sektöründeki yavaşlamayla ülke ortalamasının altında kaldı. Ülke genelinde 9 aylık ihracat yüzde 4 artarak 200,6 milyar dolara ulaşsa da, Malatya’nın gerilemesi, deprem sonrası toparlanmanın hâlâ tamamlanmadığını gösteriyor.
TİM’in verileri, Türkiye’nin dış ticaretinde Eylül 2025’te yüzde 4’lük artışla 22,6 milyar dolarlık ihracatın rekor olduğunu ortaya koyuyor. 9 aylık toplamda ihracat 200,6 milyar dolara, son 12 ayda 270 milyar dolara ulaştı. 26 sektörün 15’inde artış görülürken, 11’inde düşüş yaşandı. Otomotiv sektörü 3,7 milyar dolarla zirvede, onu kimya (2,5 milyar dolar), elektrik-elektronik (1 milyar 517 milyon dolar), çelik (1,5 milyar dolar) ve hazır giyim (1 milyar 491 milyon dolar) izledi. Ancak Malatya, bu ulusal başarıdan pay alamadı; deprem sonrası altyapı hasarı, don afetiyle kayısı rekoltesinin yüzde 90 düşmesi ve kuraklık, ihracatı baltaladı. 2024’teki 307 milyon 383 bin dolardan 246 milyon 728 bin dolara gerileyen ihracat, şehrin ekonomik nabzının düştüğünü gösteriyor.
MALATYA’NIN İHRACAT DRAMI: YÜZDE19,73’LÜK ÇÖKÜŞ
Malatya, Türkiye’nin kayısı başkenti olarak biliniyor; ancak 12 Nisan 2025 zirai don felaketi, rekolteyi sıfırladı ve ihracatın yüzde büyük çoğunluğunu oluşturan kayısıyı vurdu. Malatya’nın 2024 kayısı ihracatı 410 milyon dolardı; 2025’te bu rakam 200 milyon dolara indi. Sanayi sektörü de deprem sonrası makine ve tekstil ithalatına bağımlı hale gelince, ihracat daraldı. TİM verileri, Malatya’nın 9 aylık ihracatının 246 milyon 728 bin dolara gerilediğini gösteriyor 2024’teki 307 milyon 383 bin dolardan yüzde19,73 düşüş. Bu oran, ülke genelindeki yüzde 4’lük artışı tersine çeviriyor; Malatya, depremzede iller arasında en kötü performansı sergiliyor. Komşu illerle kıyaslandığında tablo daha da karanlık: Adıyaman 9 ayda 36 milyon 339 bin dolar (yüzde5 artış), Elazığ 110 milyon 315 bin dolar (yüzde8 düşüş), Sivas 79 milyon 810 bin dolar (yüzde3 artış) ile Malatya’yı geride bırakıyor. Malatya’nın ihracatında tarım yüzde 60 paya sahipken, don afetiyle kayısı yüzde 90 kayıp yaşadı; sanayi ise yüzde20 daraldı.
MALATYA’NIN PAYI KÜÇÜLDÜ
Verilere göre otomotiv 3,7 milyar dolarla lider, kimya 2,5 milyar dolar, elektrik-elektronik 1 milyar 517 milyon dolar, çelik 1,5 milyar dolar, hazır giyim 1 milyar 491 milyon dolarla takip ediyor. Son 12 ayda 270 milyar dolarlık ihracat, Türkiye’yi dünyanın en büyük 18’inci ekonomisi yaptı. Ancak Malatya, bu pastadan küçük bir dilim aldı; tarım ihracatı donla çöktü, sanayi ithalata bağımlı kaldı. Malatya’nın yüzde19,73’lük düşüşü, ulusal yüzde 4 artışı baltalıyor. 2024’teki 307 milyon dolar ihracattan 246 milyona gerileme, deprem sonrası toparlanmanın ekonomik olarak başarısızlığını gösteriyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM