6 Şubat 2023 depremlerinde büyük yıkımların yaşandığı Malatya’da, kış aylarında kuraları çekilen TOKİ deprem konutlarının teslim süreci başladı. Ancak konutlarını teslim almak için AFAD il müdürlüğüne giden depremzedeler, “Yerinde Dönüşüm” engeliyle karşılaştı. Daha önce yıkılan konutlarında yerinde dönüşüm başvuru oranının yüzde 51’i aşması halinde, başvurmayanlarında TOKİ sistemi üzerinden ev alamayacaklarını öğrenen depremzedeler şaşkınlık yaşadı. AFAD personelleri, bu kararın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan gelen resmi bir yazıya dayandığını ifade etti. Ev alamayanların durumunun, 30 Haziran sonrasında Yerinde Dönüşüm başvuru sürecinin tamamlanmasıyla netlik kazanacağı belirtildi.
DEPREMZEDELER MAĞDUR OLDU
Depremzedeler, uzun süredir bekledikleri konutlara kavuşamamanın hayal kırıklığını yaşıyor. AFAD’a başvuran bir depremzedenin, “Kura sonucu evimiz çıkmıştı, anahtar teslimi için gittik. Ancak ‘Yerinde dönüşüm başvurusu yüzde 51’i geçtiği için alamazsınız’ dediler. Ne yapacağımızı bilemiyoruz.” sözleri mağduriyeti gözler önüne serdi. Bakanlık yazısında, yerinde dönüşüm projelerinin önceliklendirildiği belirtilirken, bu durum TOKİ konutlarına erişimi zorlaştırdı. Depremzedeler, sürecin şeffaf bir şekilde açıklanmasını ve alternatif çözüm sunulmasını talep ediyor.
YERİNDE DÖNÜŞÜM SÜRECİ VE KRİTERLER
“Yerinde Dönüşüm” projesi, depremzedelerin yıkılan evlerinin bulunduğu alanlarda yeniden yapılaşma hedefliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın politikası gereği, bir bölgedeki başvuru oranının yüzde 51’i aşması durumunda TOKİ konutları yerine yerinde dönüşüm öncelik kazanıyor. AFAD yetkilileri, “Bu karar, bölgedeki dönüşümün hızlandırılması için alındı. Ancak süreç 30 Haziran’da tamamlanmadan kesin bir sonuç veremeyiz.” açıklamasını yaptı. Bu belirsizlik, depremzedeleri çaresiz bıraktı.
VATANDAŞLAR TEPKİLİ
Malatya’da depremzedeler, TOKİ konutlarının bir umut olduğunu belirtirken, bu engelin kendilerini zor durumda bıraktığını dile getirdi. Bir vatandaş, “Evimiz yıkıldı, kışı çadırlarda geçirdik. TOKİ’den ev çıkmıştı, şimdi ne olacak? Yerinde dönüşüme başvurmadık. 30 Haziran’da başvuru bitiyor. Biz ne yapacağız?” diye sordu.
SÜRECİN BELİRSİZLİĞİ DEVAM EDİYOR
30 Haziran’a kadar Yerinde Dönüşüm başvuru sürecinin tamamlanması bekleniyor. Bu tarihe kadar başvuru oranları değerlendirilecek ve TOKİ konutlarına hak kazanamayan depremzedeler için yeni bir plan sunulacak. Ancak, AFAD ve TOKİ yetkilileri henüz detaylı bir takvim açıklamadı. Depremzedeler, sürecin uzaması halinde barınma sorunlarının derinleşeceği endişesini taşıyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM