Malatya’nın yeniden canlanan ticaret hayatının merkezi olması hedeflenen yeni Çarşı Merkezi, beklenen doluluk oranına henüz ulaşamadı. Kent merkezinde hizmete sunulan birçok iş yerinin boş kalmasının en önemli nedenleri arasında yüksek kira bedelleri gösterilirken, mevcut ekonomik şartlarda esnafın bu maliyetleri karşılamakta güçlük çektiği ifade ediliyor. Sektör temsilcileri, kira fiyatlarının makul seviyelere çekilmesinin hem yatırımcıları hem de işletmecileri teşvik ederek çarşının daha kısa sürede hareketlenmesine katkı sağlayacağını değerlendiriyor.
Deprem sonrası yeniden inşa edilen ve kentin ticari hayatına canlılık kazandırması beklenen Malatya’daki yeni Çarşı Merkezi’nde iş yerlerinin önemli bir bölümünün boş kalması dikkat çekiyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Malatya Emlakçılar Odası Başkanı Ali Özgül, iş yerlerinin dolmamasındaki en büyük nedenin yüksek kira bedelleri olduğunu belirterek mülk sahiplerine ve yetkililere çağrıda bulundu.
Yeni yapılan çarşıdaki dükkânların özellikle zemin katlarında talep edilen kira bedellerinin piyasa şartlarının oldukça üzerinde olduğunu ifade eden Özgül, mevcut ekonomik koşullarda bu rakamların esnaf tarafından karşılanmasının mümkün olmadığını söyledi. Özgül, şehir merkezinde yeni yapılan dükkânların büyüklüğü ve konumuna göre normal şartlarda zemin kat kiralarının aylık 25 bin TL ile 50 bin TL arasında olması gerektiğini dile getirirken, buna karşın birçok dükkân sahibi tarafından aylık 70 bin TL ile 150 bin TL arasında kira talep edildiğini kaydetti. Zemin üstü iş yerlerinde ise kira bedellerinin aylık 20 bin TL ile 30 bin TL seviyelerinde olması gerektiğini ifade etti. Yıllık bazda değerlendirildiğinde ise yeni çarşıdaki dükkân kiralarının 600 bin TL ile 2 milyon TL arasında değiştiğini aktaran Ali Özgül, buna rağmen şehir merkezindeki çok sayıda iş yerinin boş kaldığını ve sahiplerinin kiracı bulmakta zorlandığını söyledi.
Ekonomik koşulların geçmiş yıllardaki gibi olmadığını belirten Özgül, eski ticari hareketliliğin henüz oluşmadığına dikkat çekerek yüksek kira taleplerinin uzun vadede mülk sahiplerine de zarar verebileceğini söyledi. Bir esnafın yıllık 1 milyon TL kira ödeyerek dükkân kiralaması durumunda, ilerleyen yıllarda artacak maliyetler karşısında bu yükü taşıyamayacağını belirten Özgül, bunun sonucunda iş yerlerinin yeniden boşalabileceği uyarısında bulundu.
Özgül ayrıca, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kira bedellerine yönelik bir düzenleme yapılmasının çarşının daha hızlı dolmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti. Böyle bir adım atılmaması hâlinde yatırımcıların ve esnafın yeni çarşıya yönelmekte isteksiz davranacağını belirten Özgül, dükkân sahiplerinin de kira belirlerken daha dikkatli ve makul hareket etmeleri gerektiğini dile getirdi.
Kentte faaliyet gösteren bazı esnaflar da yüksek kira bedellerinin yeni iş yeri açma planlarını ertelemelerine neden olduğunu belirtiyor. Artan işletme giderleri, personel maliyetleri ve ekonomik belirsizlikler karşısında yüksek kira ödemelerinin sürdürülebilir olmadığını ifade eden esnaflar, uygun fiyat politikalarının hem ticareti canlandıracağını hem de çarşının daha kısa sürede dolmasını sağlayacağını düşünüyor.
“BİRÇOK İŞLETME BURADA FAALİYET GÖSTERMEYE CESARET EDEMEZ”
Vatandaşlar da yeni çarşı merkezinin tam kapasiteyle hizmet vermesini istediklerini belirterek boş dükkânların kent ekonomisi açısından olumsuz bir görüntü oluşturduğunu ifade ediyor. Çarşıda alışveriş yapan bazı vatandaşlar, “Yeni yapılan iş yerlerinin açık olması hem şehir merkezine hareketlilik getirir hem de vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamasını kolaylaştırır. Ancak kiralar bu kadar yüksek olursa birçok işletme burada faaliyet göstermeye cesaret edemez” değerlendirmesinde bulundu.
Bir başka vatandaş ise “Deprem sonrası Malatya’nın yeniden ayağa kalkması için ticaretin güçlenmesi gerekiyor. Bunun yolu da esnafın sürdürülebilir şartlarda iş yapabilmesinden geçiyor. Kira bedellerinin makul seviyelere çekilmesi hem dükkân sahiplerinin hem de esnafın yararına olacaktır” ifadelerini kullandı.
Kent sakinleri, yeni Çarşı Merkezi’nin beklenen canlılığa ulaşabilmesi için ekonomik gerçekler doğrultusunda ortak bir çözüm üretilmesi gerektiğini savunurken, yüksek kira bedellerinin düşürülmesinin hem yatırımcıları hem de yeni girişimcileri teşvik edeceği görüşünü dile getiriyor.>>TUĞÇE ERBAŞ