6 Şubat depremlerinde ağır hasar alan Malatya’da, rezerv alan çalışmaları nedeniyle iş yerlerinden çıkarılan esnaflara geçici olarak verilen Akpınar Caddesi’ndeki konteyner çarşı tahliye ediliyor. Büyükşehir Belediyesi Zabıta ekiplerinin gönderdiği ihtarnameyle esnafa 15 günlük süre tanınırken, konteynerlerin ay sonuna kadar kaldırılması bekleniyor. Esnaf, yeni iş yerlerinin henüz hazır olmaması ve kira fiyatlarındaki fahiş artış nedeniyle büyük mağduriyet yaşadıklarını belirtiyor.
Malatya’da 6 Şubat 2023 depremlerinin yaraları henüz tam olarak sarılamazken, kent merkezindeki esnaf için yeni bir sıkıntı baş gösterdi. Deprem sonrası yıkılan veya rezerv alan ilan edilen iş yerlerinden çıkarılan esnaflara geçici çözüm olarak Akpınar Caddesi’nde kurulan konteyner çarşı, şimdi tahliye tehdidi altında. Malatya Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğü tarafından esnaflara tebligat gönderilerek konteynerlerin kısa süre içinde kaldırılması istendi.
Büyükşehir Belediyesi’nin gönderdiği tutanakta, “Yukarıda zikredilen olumsuzluğun kaldırılması için tarafınıza 15 gün süre verilmiştir. Verilen süre sonunda olumsuzluğun giderilmediğinin tespit edilmesi durumunda hakkınızda ilgili kanun ve yönetmelikler doğrultusunda yasal işlem yapılacağı hususu bilgilerinize tebliğ olunur” ifadelerine yer verildi. Bu tebligat, esnaf arasında ciddi endişe yarattı.
“İŞ YERİMİZ BİTMEDEN BİZİ ÇIKARIYORLAR”
Esnaflar, tahliye kararını anlayışla karşıladıklarını ancak maddi olarak yeni bir yer bulma imkanlarının olmadığını vurguluyor. Bir esnaf yaşanan süreci şöyle anlattı:
“İş yerim az hasarlıydı, rezerv alan dolayısıyla bizi çıkardılar ve burada konteyner verildi. İş yerimizin tamamlanmasını bekliyoruz. Mal sahibi de dükkânı tekrar bana vermek istiyor ama inşaat bitmeden bizi çıkarmak istiyorlar. Taşın taşın oyuncağa döndük. Önceki sene yıllık kiram 100 bin TL idi. İnşaat bitmediği için aşağıda başka bir dükkan tutalım dedik, adamlar yıllık 600 bin TL kira istiyor. Biz ne kazanıyoruz? Bu parayı nasıl verelim, versek ne kazanalım? Devletten destek istiyorum.”
Esnafın ortak şikayeti, depremden bu yana geçen üç yıla rağmen birçok iş yerinin hala inşaat halinde olması. Konteynerlerde geçici olarak ticaret yapmaya çalışan esnaf, hem müşteri kaybı yaşıyor hem de yeni dükkan kiralarındaki astronomik artış nedeniyle çaresiz kalıyor. Yıllık 100 bin TL’den 600 bin TL’ye çıkan kira bedelleri, esnafın “kazandığımızı kiraya vereceğiz” endişesi taşımasına yol açıyor.
DEPREM SONRASI TİCARETİN ZORLU SÜRECİ
6 Şubat depremlerinde Malatya’da binlerce iş yeri ağır hasar görmüş veya tamamen yıkılmıştı. Özellikle Akpınar ve çevresindeki çarşı bölgeleri büyük ölçüde etkilenmişti. Kentin ticari hayatının can damarlarından biri olan bu bölgelerde esnaf, geçici konteyner çözümüyle ayakta kalmaya çalıştı. Ancak konteynerlerin artık “kalıcı” hale gelmesi ve rezerv alan inşaatlarının hız kazanmasıyla birlikte belediye, alanın boşaltılması yönünde adım attı.
Esnaflar süreci desteklediklerini, ancak geçişin plansız ve destekten yoksun olmasını eleştiriyor. Birçok esnaf, “Konteynerlerden çıkmak istiyoruz ama nereye gideceğiz?” sorusunu yöneltiyor. Yeni iş yerleri teslim edilmeden konteynerlerin kaldırılması durumunda, yüzlerce esnafın sokakta kalma riski bulunuyor.
YETKİLİLERDEN BEKLENEN ADIMLAR
Esnaf temsilcileri, Malatya Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kurumların acil bir geçiş planı hazırlamasını talep ediyor. Talepler arasında şunlar öne çıkıyor:
• Yeni iş yerlerinin bir an önce tamamlanıp teslim edilmesi,
• Kira artışlarına karşı geçici destek veya kira yardımı,
• Tahliye sürecinde esnafa makul süre tanınması,
• Alternatif geçici ticaret alanlarının oluşturulması.
Depremin üzerinden üç yılı aşkın süre geçmesine rağmen Malatya’da ticari hayatın tam olarak toparlanamaması, esnafı maddi ve manevi olarak yıpratıyor. Akpınar’daki konteyner tahliyesi, bu genel sorunun en güncel yansıması olarak dikkat çekiyor. Malatya’da esnafın sesi duyulmalı ve deprem mağduru tüccarların yeniden ayağa kalkması için somut destek mekanizmaları devreye sokulmalıdır. Aksi takdirde, kent merkezindeki ticari canlılığın kalıcı olarak zarar görmesi kaçınılmaz görünüyor.
>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
