Malatya, asrın felaketi olarak anılan 6 Şubat 2023 depremlerinin yaralarını sarmaya çalışırken, enkaz yönetimi konusunda kritik bir adım attı. Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin Eylül ayı meclis toplantısının ikinci birleşiminde, Battalgazi ilçesi Fırıncı Köyü’nde belirlenen enkaz sahasının ayrıştırma işinin, belediye iştiraki MESTON Çevre ve İnşaat A.Ş.’ye devredilmesi oy birliğiyle kabul edildi. Karara göre, enkazdan elde edilecek gelirin %21’inin belediyeye aktarılacağı belirtildi.
Malatya, deprem sonrası yeniden yapılanma süreciyle yeniden ayağa kalkmaya çalışıyor. Ancak enkaz yığınları, hem çevre hem de halk sağlığı için büyük bir tehdit. Fırıncı Köyü’nde 151 ada 6 no.lu ve 150 ada 10 no.lu parsellerde oluşturulan enkaz sahası, bu soruna çözüm üretmek için ayrıştırma ve geri kazanım tesisi olarak kullanılacak. MESTON’un üç yıl boyunca işleteceği bu saha, inşaat atıklarının geri dönüştürülmesi ve çevre kirliliğinin önlenmesi için kritik bir rol oynayacak.
Meclis toplantısında görüşülen ilk teklif şu ifadeleri içeriyor: “5216 Sayılı Büyükşehir Kanunun 7. Maddesinin (i) fıkrasında ‘Sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak çevrenin, tarım alanlarının ve su havzalarının korunmasını sağlamak; ağaçlandırma yapmak; gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; inşaat malzemeleri, hurda depolama alanları ve satış yerlerini, hafriyat toprağı, moloz, kum ve çakıl depolama alanlarını, odun ve kömür satış ve depolama sahalarını belirlemek, bunların taşınmasında çevre kirliliğine meydan vermeyecek tedbirler almak; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veva işlettirmek; Sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak’ Büyükşehir Belediyesinin görev ve yetkileri olarak belirlenmiştir. 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrası doğal afet atıklarının yönetimi konusunda valilik koordinasyonunda oluşturulan Kriz Merkezi kararı ile Battalgazi İlçesi Fırıncı Köyü 151/6 ve 150/10 ada parselde bulunan Fırıncı Köyü Enkaz Sahası olarak belirlenen alanın ayrıştırma işi Malatya Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan MESTON Çevre ve İnşaat A.Ş.’ye devredilmesi amacıyla karar alınması için Malatya Büyükşehir Belediyesi Meclisine sunulması hususunda; Konunun Malatya Büyükşehir Meclisi’nce görüşülerek karara bağlanmasını arz ederim.”
İkinci birleşimde ise gelir paylaşımıyla ilgili şu karar alındı:
“Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığının, 08.09.2025 tarih ve 300953 sayılı yazısı ile eklerinin incelenmesi neticesinde; 06.02.2023 tarihinde, Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler sonrası, doğal afet atıklarının yönetimi konusunda valilik koordinasyonunda oluşturulan Kriz Merkezi kararı ile Fırıncı Köyü Enkaz Sahası olarak belirlenen, Battalgazi İlçesi Fırıncı Mahallesi 151 ada 6 no.lu ve 150 ada 10 no.lu parsellerde hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının ayrıştırılması geri kazanım tesisinin kurulumu, depolanması ve işletme yetkisinin 3 yıllığına aylık brüt gelir üzerinde %21+KDV hasılatının Büyükşehir Belediyemize aktarılması kaydıyla, her bir işin kaydı başlangıç tarihleri ve diğer hususların protokoller ile belirlenmesi ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 26 ncı maddesi, 5393 sayılı Belediye Kanununun 18 inci maddesinin (e) bendi ile 75 inci maddesinin (d) bendine istinaden, Fırıncı Köyü Enkaz Sahası olarak belirlenen alanın, Malatya Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan MESTON Çevre ve İnşaat A.Ş.’ye devredilmesi komisyonumuzca uygun görülmüştür.”
ENKAZ SORUNU VE ÇEVRE KAYGILARI
Malatya’da deprem sonrası oluşan 10 milyon ton moloz, şehirde çevre ve sağlık sorunlarını büyütüyor. Fırıncı Köyü’nde kurulan enkaz sahası, bu molozların ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesi için önemli bir adım. MESTON’un devraldığı bu görev, beton, demir ve diğer malzemelerin geri kazanımını sağlayarak hem çevre kirliliğini azaltmayı hem de ekonomik değer yaratmayı hedefliyor. Ancak vatandaşlar, enkaz sahasının tarım arazilerine ve su havzalarına zarar vermesinden endişeli. MESTON’un üç yıllık işletme süresi boyunca elde edeceği gelirin %21’inin belediyeye aktarılacak olması, projenin finansal boyutunu güçlendiriyor.
Deprem sonrası Malatya’da moloz yığınları, hem şehir merkezinde hem kırsalda sorun yaratıyor. Battalgazi ve Yeşilyurt’taki yeni yerleşim alanlarında molozların düzensiz birikmesi, halk sağlığını tehdit ediyor. Büyükşehir Belediyesi, MESTON’un geri dönüşüm tesisini 2026’ya kadar tam kapasite çalıştırmayı planlıyor. Protokoller, iş başlangıç tarihleri ve çevresel önlemleri netleştirecek.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
