Türkiye’nin farklı bölgelerinde bulunan toryum kaynaklarının yüksek katma değerli teknolojiye dönüştürülmesi için çalışmalar devam ediyor. Bu kapsamda Malatya da Türkiye’nin dikkat çeken toryum kaynaklarının bulunduğu iller arasında yer alıyor Toryumun yeni nesil nükleer teknolojilerde değerlendirilmesi, Türkiye’nin enerji ve teknoloji alanındaki çalışmalarında önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
MALATYA’DAKİ TORYUM KAYNAKLARI DİKKAT ÇEKİYOR
Türkiye’de Eskişehir ve Malatya’da toryum kaynaklarının bulunduğu belirtilirken, Kayseri, Sivas, Diyarbakır ve Burdur’daki sahalarda tespit edilen toryum yataklarına yönelik ayrıntılı çalışmaların da sürdüğü ifade ediliyor. OECD Nükleer Enerji Ajansı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın 2014 tarihli ortak çalışmasına göre, dünyadaki yaklaşık 6,36 milyon ton toryum rezervinin 374 bin tonu Türkiye’de bulunuyor. Bu rakam, Türkiye’nin toryum potansiyelini yeniden gündeme taşırken, Malatya da kaynakların bulunduğu iller arasında yer alması nedeniyle dikkat çekiyor.
TORYUM NEDEN ÖNEMLİ?
Yaklaşık 50 mineralin yapısında bulunan toryum, doğada serbest halde bulunmayan radyoaktif bir element olarak biliniyor. Toryum, uygun nükleer süreçlerden geçirilerek bir çeşit uranyuma dönüştürülebildiği için nükleer yakıt çevriminde alternatif bir hammadde olarak değerlendiriliyor. Ancak uzman çalışmalarına göre toryum, günümüzde kullanılan uranyum yakıtı gibi doğrudan bir nükleer yakıt niteliği taşımıyor. Toryumun nükleer yakıt çevriminde kullanılabilmesi için ilave nükleer süreçlere ve özel teknolojilere ihtiyaç duyuluyor.
MALATYA’NIN KAYNAĞI TEKNOLOJİYE DÖNÜŞEBİLİR Mİ?
Türkiye’nin hedefi yalnızca yer altındaki toryum kaynaklarını hammadde olarak değerlendirmek değil. Toryum bileşiklerinin Türkiye’de üretilmesi, AR-GE çalışmalarının geliştirilmesi ve yeni nesil reaktör teknolojilerinde kullanılabilecek kapasitenin oluşturulması amaçlanıyor. Bu kapsamda Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında, toryumun yeni nesil nükleer reaktörlerde kullanımına yönelik AR-GE ve projelendirme çalışmalarını kapsayan bir mutabakat zaptı imzalandı. Çalışmalar kapsamında özellikle ergimiş tuz reaktörlerinde kullanılabilecek toryum bileşiklerinin Türkiye’de üretilmesi hedefleniyor.
GÖZLER MALATYA’DAKİ KAYNAKLARA ÇEVRİLEBİLİR
Türkiye’nin toryum potansiyelini teknolojiye dönüştürme hedefi, Malatya’daki toryum kaynaklarını da yeniden gündeme getiriyor. Dünyada toryum teknolojileri üzerine çalışmalar sürerken, Türkiye’deki kaynakların ekonomik ve teknolojik değere dönüştürülmesi için önümüzdeki dönemde yapılacak araştırmalar önem taşıyor.
EDİTÖR
