İnönü Üniversitesi Öğretim Üyesi Vehbi Aluçlu, Malatya’daki yapı stokuna ilişkin yaptığı değerlendirmede özellikle zemin katında dükkân bulunan binaların deprem açısından risk taşıdığına dikkat çekti. Aluçlu, bu tür yapılarda “yumuşak kat” oluştuğunu belirterek, dükkân katlarında yeterli duvar bulunmaması ve geniş cam vitrinlerin taşıyıcı sistemi zayıflattığını ifade etti. Özellikle tavan yüksekliği fazla olan ve içerisine asma kat yapılan dükkânların risk seviyesini artırdığına vurgu yaptı.
Malatya’da birçok binanın altında dükkân bulunduğunu belirten Aluçlu, bu yapıların deprem sırasında daha fazla risk oluşturabileceğini söyledi. Binaların alt katlarında yer alan iş yerlerinin mimari yapısının konut katlarından farklı olduğunu ifade eden Aluçlu, bu durumun taşıyıcı sistemde süreksizliğe neden olduğunu kaydetti.
“DEPREMDE EN BÜYÜK KIRILMA NOKTALARINDAN BİRİ”
Binaların altında bulunan dükkânların deprem açısından risk taşıyabileceğine dikkat çeken Aluçlu, “Evlerin altındaki dükkân katına biz ‘yumuşak kat’ diyoruz. Binanın altında dükkân olduğunda, etrafında yeterli duvar bulunmamasından kaynaklı, dükkânların yüksekliği 4,5 metre, 5 metre hatta 6 metreye kadar çıkabiliyor ve içine asma kat yapılabiliyor. Bu nedenle bu kat, deprem açısından yumuşak kat davranışı gösteriyor ve depremde en büyük kırılma noktalarından biri haline geliyor” dedi.
Dükkân katlarının geniş vitrin sistemleri nedeniyle yeterli taşıyıcı duvarlara sahip olmadığını belirten Aluçlu, özellikle ön cephelerin tamamen camdan oluşmasının deprem sırasında yapının dayanıklılığını etkileyebileceğini ifade etti. Yan ve arka bölümlerde de sınırlı duvar bulunduğunu söyleyen Aluçlu, bunun taşıyıcı sistem üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu dile getirdi.
“ASMA KAT BULUNUYORSA BU DURUM BİZİM İÇİN RİSK OLUŞTURUR”
Dükkân yüksekliğinin fazla olması ve içerisine asma kat yapılmasının riski artırdığını belirten Aluçlu, “Binanın altında dükkân varsa ve bu dükkân 4,5 metrenin üzerinde bir yüksekliğe sahipse, ayrıca içinde asma kat bulunuyorsa bu durum bizim için risk oluşturur. Çünkü dükkânlarda genellikle çevre duvarları bulunmaz. Ön cephe cam vitrin şeklinde, yanlar ve arka kısımlar ise kısmen açık ya da sınırlı duvarlarla düzenlenmiş olur. Bu nedenle taşıyıcı sistemde süreksizlik oluşur ve risk devam eder” ifadelerini kullandı.
Aluçlu, özellikle deprem bölgelerinde bulunan yapılarda zemin kat düzenlemelerinin büyük önem taşıdığını belirterek, taşıyıcı sistem bütünlüğünün korunmasının gerektiğini söyledi. Zemin katta oluşan farklılıkların üst katlara doğrudan etki ettiğini ifade eden Aluçlu, bu nedenle yapıların mühendislik açısından detaylı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
“HANGİ BİNA GÜVENLİDİR?”
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan birinin “Hangi bina güvenlidir?” sorusu olduğunu belirten Aluçlu, değerlendirmesinde, “Eğer binanın yapısı genel olarak sağlamsa, altında dükkân yoksa ya da varsa bile yüksekliği en fazla 3,5 metreyi geçmeyen, üzerinde konut bulunan ve bugüne kadar depremlerde hasar almamış bir yapı söz konusuysa, o bina için daha güvenli bir değerlendirme yapılabilir.” dedi.
Deprem güvenliği konusunda yalnızca binanın dış görünüşünün yeterli olmadığını ifade eden Aluçlu, yapıların taşıyıcı sistem özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi. Özellikle zemin katında geniş açıklık bulunan binaların teknik açıdan incelenmesinin önemli olduğunu belirten Aluçlu, vatandaşların bu konuda uzman görüşü almasının gerekli olduğunu ifade etti.>>TUĞÇE ERBAŞ
EDİTÖR
