Yüzyıllara meydan okuyan yaklaşık 600 yıllık tarihi su değirmeni, yıllar sonra yeniden çalışmaya başladı. Bir dönem bölge halkının un ihtiyacını karşılayan ve 1970'li yıllara kadar aktif olarak kullanılan tarihi değirmen, zamanla bakımsız kalarak yıkıldı. Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfı ve hayırseverlerin destekleriyle restore edilen değirmen, Tohma Çayı'nın suyuyla yeniden buğday öğütmeye başladı.
Geçmişi yüzyıllar öncesine uzanan Kayseri-Malatya kara yolu üzerindeki Tohma Çayı kıyısında, Suçatı Gökpınar Mahallesi'nde bulunan Osmanlı dönemine ait fermanlarda da yer aldığı belirtilen tarihi değirmen, yüzyıllar boyunca vakıf mülkü olarak yöre halkına hizmet verdi. Bölgedeki vatandaşların buğdaylarını öğüttüğü tarihi yapı, 1970'li yıllara kadar aktif olarak kullanıldı. Ancak teknolojinin gelişmesi ve modern değirmenlerin yaygınlaşmasıyla birlikte tarihi değirmenin kullanımına son verildi.
YILLAR SONRA YENİDEN AYAĞA KALDIRILDI
Zamanla yok olma noktasına gelen tarihi değirmen için yeniden restorasyon süreci başlatıldı. Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfı ve hayırseverlerin destekleriyle yürütülen çalışmalar sonucunda yaklaşık 600 yıllık yapı aslına uygun şekilde yeniden inşa edildi. Restorasyon için farklı bölgelerden taş ustaları ve uzman ustalar getirildi. Tarihi yapının özgün mimarisine uygun çalışmalar yürütüldü.
TOHMA ÇAYI'NIN SUYUYLA YENİDEN ÇALIŞIYOR
Restore edilen değirmenin en dikkat çekici özelliği ise modern elektrik sistemleri yerine geleneksel yöntemle çalışması oldu. Tohma Çayı'nın suyu kullanılarak çalışan sistem sayesinde değirmen taşları yeniden dönüyor ve buğday öğütülüyor. Böylece yüzyıllar önce kullanılan geleneksel değirmencilik sistemi günümüzde yeniden yaşatılıyor.
VATANDAŞLAR SABAHLARA KADAR BEKLİYORDU
Tarihi değirmenin geçmişte bölge halkının günlük yaşamında önemli bir yere sahip olduğu anlatılıyor. Köy ve çevre köylerden vatandaşların buğdaylarını değirmene getirdiği, unlarını alabilmek için saatlerce hatta sabahlara kadar beklediği belirtiliyor. Özellikle kış aylarında vatandaşların değirmenin içerisinde sabahladığı, un çuvallarının arasında ısınmaya çalıştığı anlatılıyor.
Yıllar boyunca kullanılan tarihi değirmenin, bölge halkının buğdayını öğüttüğü ve un ihtiyacını karşıladığı belirtilirken, değirmenin yeniden çalışmaya başlamasıyla birlikte geçmişte kullanılan geleneksel sistem de yeniden görülebiliyor.
Bugün ise aynı mekân, geçmişin izlerini görmek isteyen ziyaretçileri ağırlıyor. Asırlardır Tohma Çayı'nın suyuyla çalışan tarihi değirmen, restorasyonun ardından bölgenin önemli kültürel değerlerinden biri haline geldi. Doğayla iç içe konumu, taş mimarisi ve geleneksel çalışma sistemiyle dikkat çeken yapı, ziyaretçilerine adeta geçmişe yolculuk yaptırıyor.
YENİDEN ÇALIŞMASI OLUMLU KARŞILANIYOR
Yaklaşık 600 yıllık tarihi değirmenin restorasyonun ardından yeniden çalışmaya başlaması, bölge sakinleri tarafından olumlu karşılanıyor. Yıllarca kullanılmayan yapının yeniden ayağa kaldırılmasının ve geleneksel sisteminin korunmasının önemli olduğu belirtiliyor. Vatandaşlar, özellikle değirmenin elektrik yerine Tohma Çayı'nın suyuyla çalışmasının tarihi yapının geçmişteki özelliğini koruması açısından dikkat çekici olduğunu ifade ediyor.
Değirmenin yeniden çalışmasıyla birlikte geçmişte burada buğdaylarını öğüten vatandaşların yaşadığı dönem de yeniden gündeme geliyor. Saatlerce, hatta sabahlara kadar un sırası bekleyen vatandaşların anlatılan anıları, tarihi yapının bölge halkı açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.
>>TUĞÇE ERBAŞ
EDİTÖR
