TÜİK’in 2025 yılı aile istatistiklerine göre Malatya, "baba ve çocuktan oluşan" hanelerin oranında Türkiye üçüncüsü oldu. Kentte yaklaşık 52 bin kişi tek başına yaşarken, her 10 haneden 4’ünde en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Yaşlı nüfusun tek başına ikamet etme oranı ise sosyal politikalarda yeni bir dönemin işaretçisi olarak değerlendiriliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılının "Aile Yılı" ilan edilmesinin ardından, toplumun temel taşı olan aile yapısına dair en güncel verileri paylaştı. Malatya verileri incelendiğinde, kentin geleneksel çekirdek aile yapısını koruma eğilimi gösterdiği ancak yalnız yaşayan birey sayısında ve yaşlı hanelerinde belirgin bir artış yaşandığı görüldü.
ÇEKİRDEK AİLELER ÇOĞUNLUKTA
Rapora göre Malatya’daki hane halkı tipleri arasında aslan payını çekirdek aileler alıyor. Şehirde tek çekirdek aileden oluşan hane halkı sayısı 143 bin 316 olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, kentin aile bağlarının hala güçlü bir şekilde devam ettiğini gösteriyor. Ancak öte yandan, modernleşme ve göç etkileriyle birlikte tek başına yaşayan Malatyalıların sayısı da azımsanmayacak bir seviyeye ulaştı; kentte tam 51 bin 763 kişi hayatını tek başına sürdürüyor.
Aralarında akrabalık bağı olmasına rağmen çekirdek aile yapısı kurmayan, birden fazla kişiden oluşan hane halkı sayısı ise Malatya’da 6 bin 217 oldu.
ÇOCUKSUZ HANE ORANI YÜZDE 60’A YAKLAŞTI
Malatya’daki hanelerin çocuk sahipliği durumuna bakıldığında ise şaşırtıcı bir tablo ortaya çıktı. Şehirdeki hanelerin yüzde 59,1’inde çocuk bulunmazken, en az bir çocuk bulunan hane halkı oranı yüzde 40,9 olarak açıklandı. Çocuklu ailelerin dağılımı ise şu şekilde şekillendi:
• Tek çocuklu aileler: yüzde 17,7
• İki çocuklu aileler: yüzde 14,3
• Üç ve üzeri çocuklu aileler: yüzde 9,2
"BABA VE ÇOCUK" HANELERİNDE MALATYA TÜRKİYE ÜÇÜNCÜSÜ!
TÜİK raporunun en dikkat çekici kısımlarından biri de tek ebeveynli aileler oldu. Türkiye genelinde anne ve çocuktan oluşan haneler çoğunluktayken, Malatya "baba ve çocuktan oluşan hane halkı" oranında yüzde 3,6 ile Kilis (yüzde 4,3) ve Batman’ın (yüzde 3,7) ardından Türkiye üçüncüsü oldu. Kentte anne ve çocuktan oluşan hane sayısı ise genel trende uygun olarak daha yüksek bir seyir izledi.
MALATYA’NIN YAŞLI ÇINARLARI TEK BAŞINA YAŞIYOR: TAM 18 BİN KİŞİ
Yaşlı nüfusun aile içindeki yeri konusunda Malatya, sosyal sorumluluk gerektiren bir tabloya sahip. Kentte en az bir yaşlı fert bulunan hane sayısı 69 bin 360 olarak belirlendi. Bunlar arasında:
SADECE YAŞLI BİR BİREYİN TEK BAŞINA YAŞADIĞI AİLE SAYISI: 18 BİN 169
Bir çekirdek aile ile yaşlı bireyin bir arada yaşadığı hane sayısı: 16 bin 553 olarak kayıtlara geçti.
ULUSAL VERİLER: TÜRKİYE GENELİNDE AİLE KÜÇÜLÜYOR
Türkiye genelinde ise ailenin demografik yapısı hızla değişmeye devam ediyor. TÜİK’in ulusal düzeydeki diğer önemli verileri ise şunlar:
Hanehalkı Büyüklüğü Düştü: 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 yılında 3,08 kişiye geriledi.
Yalnız Yaşam Artıyor: 2014’te yüzde 13,9 olan tek kişilik hanehalkı oranı, 2025’te yüzde 20,5’e fırladı.
Mutluluk Kaynağı Aile: Toplumun yüzde 69’u kendisini en çok ailesinin mutlu ettiğini beyan etti.
Yoksulluk Riski: Geniş ailelerin yüzde 27,1’i yoksulluk sınırının altında yaşarken, tek kişilik hanelerde bu oran yüzde 9,8 ile daha düşük seviyede kaldı.
Konut Sorunları: Nüfusun yüzde 28,8’i sızdıran çatı ve nemli duvar gibi konut sorunlarıyla boğuşurken, halkın yüzde 57,1’i kendi konutunda ikamet ediyor.
Akraba Evliliği Azalıyor: 2010’da yüzde 5,9 olan akraba evliliği oranı, 2025 yılında yüzde 3’e kadar düştü.
Hükümetin 2026-2035 dönemini "Aile ve Nüfus On Yılı" ilan etmesiyle birlikte, Malatya gibi illerde hem yaşlı nüfusun desteklenmesi hem de çocuklu ailelerin refah seviyesinin artırılmasına yönelik projelerin hız kazanması bekleniyor.Ortalama hanehalkı büyüklüğünün 3,08 kişiye düştüğü görüldü
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2025 yılında 3,08 kişiye düştüğü görüldü.
YILLARA GÖRE ORTALAMA HANEHALKI BÜYÜKLÜĞÜ, 2008-2025
Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il Şırnak oldu
Türkiye'de 2025 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 4,84 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 4,63 kişi ile Şanlıurfa ve 4,43 kişi ile Batman izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli'yi, 2,50 kişi ile Giresun ve 2,51 kişi ile Çanakkale izledi.
TEK KİŞİLİK HANE HALKLARININ ORANI ARTTI
ADNKS sonuçlarına göre, 2014 yılında yüzde 13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hane halklarının oranının 2025 yılında yüzde 20,5'e yükseldiği görüldü.
Geniş aileden oluşan hane halklarının oranında azalma olduğu görüldü
Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hane halklarının oranı, 2014 yılında yüzde 67,4 iken 2025 yılında yüzde 62,7'ye geriledi. Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hane halklarının oranı 2014 yılında yüzde 16,7 iken 2025 yılında yüzde 13,5 oldu.
HANE HALKLARININ YÜZDE 11,3'ÜNÜ TEK EBEVEYN VE ÇOCUKLARI OLUŞTURDU
Tükiye'de 2014 yılında toplam hane halklarının yüzde 7,6'sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hane halkları oluştururken 2025 yılında yüzde 11,3'ünü oluşturdu. Toplam hane halklarının 2025 yılında yüzde 2,8'ini baba ve çocuklardan oluşan, yüzde 8,5'ini ise anne ve çocuklardan oluşan hane halklarının oluşturduğu görüldü.
Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranı yüzde 3,3'e yükseldi
Aralarında eş, anne-çocuk veya baba-çocuk ilişkisi olmayan fertleri içeren; diğer bir ifadeyle çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında yüzde 2,1 iken 2025 yılında yüzde 3,3'e yükseldi.
Tek kişilik hane halklarının oranının en yüksek olduğu il Gümüşhane oldu
İllere göre hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane ilini yüzde 30,8 ile Tunceli ve yüzde 30,5 ile Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,5 ile Batman oldu. Bu ili yüzde 12,4 ile Diyarbakır ve Van izledi.
Tek kişilik hane halklarının oranının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 10 il, 2025
Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il Gaziantep oldu
Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 70,5 ile Gaziantep oldu. Gaziantep ilini yüzde 69,8 ile Diyarbakır ve yüzde 69,6 ile Şanlıurfa takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 49,9 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini yüzde 51,5 ile Gümüşhane ve yüzde 53,4 ile Artvin izledi.
Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 13,8 ile Bingöl oldu. Bu ili, yüzde 13,7 ile Elazığ ve yüzde 13,4 ile Adana illeri izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise yüzde 8,3 ile Ardahan, yüzde 8,9 ile Burdur ve yüzde 9,1 ile Yozgat oldu.
Toplam hane halkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu iller, yüzde 10,7 ile Bingöl, yüzde 10,4 ile Elazığ ve yüzde 10,2 ile Adana olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise yüzde 5,6 ile Ardahan, yüzde 6,5 ile Burdur ve Yozgat oldu.
YAŞ GRUBU 25-29 OLUP HİÇ EVLENMEYENLERİN YÜZDE 70'İNİN EBEVEYNLERİ İLE YAŞADIĞI GÖRÜLDÜ
ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında, 25-29 yaş grubunda ve hiç evlenmemiş olan 3 milyon 502 bin 33 kişiden 2 milyon 452 bin 909 kişinin anne ve/veya babası ile birlikte yaşadığı görüldü. Diğer bir ifadeyle, 25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş olup ebeveynleri ile yaşayanların oranı toplamda yüzde 70 oldu. Bu oranın yüzde 42,6'sını erkekler, yüzde 27,4'ünü ise kadınlar oluşturdu.
ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış bireylerin oranı yüzde 8 oldu. Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin yüzde 46,4'ünün hala/dayı çocukları ile yüzde 27,2'sinin amca çocukları ile ve yüzde 26,4'ünün ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.
Akrabasıyla evli olan bireylerin en fazla olduğu il Mardin oldu
Toplam resmi evlenmeler içindeki akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde, 2025 yılında toplam evli bireyler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en fazla olduğu il yüzde 19,7 ile Mardin oldu. Bu ili yüzde 18,8 ile Şanlıurfa ve yüzde 16,7 ile Siirt izledi. Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu il ise yüzde 1,2 ile Edirne oldu. Bu ili yüzde 1,5 ile Kırklareli ve yüzde 2 ile Çanakkale izledi.
AKRABA EVLİLİĞİ ORANI 2025 YILINDA YÜZDE 3 OLDU
Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin yüzde 5,9'unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2020 yılında yüzde 3,8, 2025 yılında ise yüzde 3 olduğu görüldü.
Akraba evliliği oranının en yüksek olduğu il yüzde 16,9 ile Şanlıurfa oldu
Akraba evliliği oranı illere göre incelendiğinde, 2025 yılında akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 16,9 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, yüzde 11 ile Mardin ve yüzde 10,8 ile Siirt izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu il yüzde 0,4 ile Kütahya ve Edirne oldu. Bu ili yüzde 0,5 ile Çanakkale izledi.
BİREYLERİN MUTLULUK KAYNAĞI AİLELERİ OLDU
Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2025 sonuçlarına göre bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde, kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 69 olurken, bunu sırasıyla yüzde 15,6 ile çocukları, yüzde 4,8 ile kendisi, yüzde 3,9 ile eşi, yüzde 3,3 ile annesi/babası ve yüzde 1,9 ile torunları takip etti.
BABASI VEFAT ETMİŞ ÇOCUKLARIN SAYISI 251 BİN 929 OLDU
ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında Türkiye'de toplam 21 milyon 375 bin 930 çocuk içinde, hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk sayısının 4 bin 907, babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, annesi vefat etmiş çocuk sayısının ise 79 bin 214 olduğu görüldü.
Cinsiyete göre incelendiğinde, hem annesi hem babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 2 bin 552, kız çocuk sayısının 2 bin 355, babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 128 bin 983, kız çocuk sayısının 122 bin 946, annesi vefat etmiş erkek çocuk sayısının 40 bin 478, kız çocuk sayısının 38 bin 736 olduğu görüldü.
Son bir yıl içindeki boşanma olaylarından 191 bin 371 çocuk etkilendi
Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 2025 yılında 193 bin 793 çift boşanırken 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Boşanma davaları sonucu, çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sı anneye, yüzde 25,4'ü babaya verildi.
KORUYUCU AİLE YANINDA BAKIMI SAĞLANAN ÇOCUK SAYISI 10 BİN 841 OLDU
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu görüldü. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2025 yılında 681 oldu.
GENİŞ AİLELERİN YÜZDE 27,1'İNİN YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA YAŞADIĞI GÖRÜLDÜ
Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60'ı dikkate alınarak belirlenen sınıra göre yoksulluk oranı 2025 yılında yüzde 20,6 olarak gerçekleşti.
Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hanehalklarının yüzde 9,8'inin, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yüzde 20,4'ünün, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının yüzde 27,1'inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının ise yüzde 14,3'ünün yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü.
KENDİLERİNE AİT BİR KONUTTA YAŞAYANLARIN ORANI YÜZDE 57,1 OLDU
Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, fertlerin yüzde 57,1'inin oturduğu konutun sahibi olduğu, yüzde 27'sinin ise kiracı olduğu görüldü. Lojmanda oturanların oranı yüzde 0,9 olurken kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise yüzde 15 olarak gerçekleşti.
Sızdıran çatı, nemli duvar, çürümüş pencere çerçevesi en önemli konut ve çevre sorunu oldu
Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre; 2025 yılında nüfusun yüzde 28,8'i konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. sorunla karşılaştı. Diğer yandan nüfusun yüzde 27,9'u izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşarken, yüzde 22,1'i trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadı.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
