Tarım ve Orman Bakanlığı, 2027 üretim yılı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) başvuru detaylarını ve çiftçiyi yakından ilgilendiren tarihi kararı açıkladı. Kuru tarım arazilerinde hububat ekimi için münavebe (ekim nöbeti) zorunluluğu kaldırılırken, 1 Eylül 2026’da başlayacak başvuru süreci öncesinde üreticiler kararı büyük bir memnuniyetle karşıladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, üreticilere daha fazla esneklik sağlamak, tarımsal rekolteyi artırmak ve üretim planlamasını kolaylaştırmak amacıyla 2027 üretim yılına özel dev bir adımı devreye soktu. Yayımlanan yeni düzenlemeyle birlikte, kuru tarım arazilerinde buğday, arpa, yulaf, çavdar ve tritikale gibi hububat ürünlerinde uygulanan münavebe (ekim nöbeti) şartı resmen esnetildi. Yeni karara göre üreticiler, 2027 üretim döneminde aynı parsele üst üste aynı hububat ürününü ekebilecek. Sulu alanlarda ise ekim nöbeti kurallarının aynen devam edeceği bildirildi.
2027 ÇKS BAŞVURU TAKVİMİ VE KANALLARI NETLEŞTİ
Bakanlık, kararla birlikte 2027 Üretim Yılı ÇKS başvuru takvimini de ilan etti. Çiftçilerin desteklemelerden yararlanabilmesi için hayati önem taşıyan takvim ve başvuru esasları şu şekilde belirlendi:
1 Eylül 2026 tarihinde başlayan başvurular, 31 Aralık 2026’ya kadar yapılabilecek. 15 Mart – 15 Nisan 2027 tarih aralığında ürün güncelleme işlemi yapılabilecek.
Arazilerinde veya ürün beyanlarında değişiklik olmayan kayıtlı çiftçiler başvurularını e-Devlet Kapısı üzerinden saniyeler içinde yenileyebilecek. İlk kez kayıt yaptıracaklar, intikal/hisse sorunu bulunan araziler için beyanda bulunacaklar ya da Ziraat Odası onaylı belge sunacak olanlar ise İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine müracaat edecek. Öte yandan, hisseli veya mirasçıları uzlaşamamış araziler için uygulanan "Taahhütname" modeli ile fiilen işlenen arazilerin ÇKS’ye kaydı bu yıl da devam edecek. 31 Aralık 2026’ya kadar kaydını yenilemeyen üreticiler; mazot-gübre desteği, TARSİM prim indirimi ve Ziraat Bankası indirimli kredilerinden yararlanamayacak.
"MÜNAVEBE CEBİMİZE NEFES ALDIRACAK"
Kuru alanda münavebe şartının kaldırılması kararını ve 2027 ÇKS sürecini, Malatya’nın Battalgazi bölgesinde uzun yıllardır kıraç arazilerde arpa ve buğday yetiştiriciliği yapan kıdemli üretici Ahmet Doğan ile konuştuk. Esneklikten duyduğu memnuniyeti dile getiren Doğan, "Açık konuşmak gerekirse haberi aldığımızda derin bir 'oh' çektik, rahatladık. Kuru tarım yapan adamın derdini ancak kuru toprakla uğraşan anlar. Bizim sulu arazimiz yok ki kafamıza göre bu yıl mısır ekelim, seneye yonca ekelim, öbür yıl sebzeye dönelim. Kıraç arazide iklim neye izin veriyorsa, toprak neyi kaldırıyorsa onu ekmek zorundayız. Bunda maliyetlerde belirleyici. Yıllardır toprağımızın yapısı arpa veya buğdaya elverişliyken, destekleme ceza sınırına takılmamak için zoraki alternatif ürün arıyorduk. Kuru alanda pazar imkânı olmayan ya da verim alamayacağımız ürünü ekmek bize ciddi maliyet yüklüyordu. Üst üste buğday ya da arpa ekebilme esnekliği getirilmesi, özellikle 2027 yılı için bizim gibi kuru tarım yapan çiftçiye can suyu oldu. Kararı alan bakanlık yetkililerine teşekkür ediyoruz." dedi.
“HEM TOHUM PARASI BATIYOR HEM TARLA BOŞ KALIYORDU”
Münavebe şartı varken sahada yaşadıkları zorlukları aktaran Doğan, "Bakın, kuru tarımda her şey yağmura ve toprağın neme doyma kapasitesine bakar. Sulu arazideki gibi 'bu yıl nohut ekeyim, seneye ayçiçeği deneyim' deme şansınız son derece kısıtlı. Su olmadığı için alternatif ürünlerin çoğunda verim çakılıyor. Eski sistemde, üst üste iki yıl aynı hububatı ektiğimizde ÇKS sisteminde destekleme dışı kalma riskiyle karşı karşıya kalıyorduk. Destek alamamak demek; mazotu, gübreyi tamamen kendi cebinden ve zararına karşılamak demekti. Kuru toprağa ektiğimiz alternatif ürünler yeşermeyince hem tohum paramız batıyordu hem de tarlamız o sezon boş kalmış gibi oluyordu. Şimdi ise tarlamızın huyunu suyunu biliyoruz; hangi parsel buğdayda güçlü, hangisi formada arpa veriyor farkındayız. Bu esneklik sayesinde 2027’de tarlamıza en uygun, pazar değeri en yüksek hububatı korkusuzca ekeceğiz. Bu da doğrudan rekolteye yansıyacak." ifadelerine yer verdi.
Üreticilere hassasiyet uyarısında bulanan Doğan, "31 Aralık son gün ama ben ilk haftadan e-Devlet üzerinden işlemimi bitiririm. Zaten e-Devlet kolaylığı geldikten sonra bürokrasi çok azaldı. İntikali yapılmamış, dededen kalma hisseli tarlalarımız vardı. Sağ olsunlar Taahhütname modelini devam ettirdiler. İntikal çözülene kadar fiilen işlediğimiz toprağı beyan edip desteklememizi alabiliyoruz. Gübre, mazot ve TARSİM sigortası desteği olmadan bugün çiftçilik yapmak imkânsız. Tüm üretici kardeşlerime sesleniyorum; 31 Aralık 2026 tarihini beklemeden ÇKS kayıtlarını mutlaka yenilesinler." çağrısıyla sözlerini noktaladı.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
