Malatya’nın Pütürge ilçesine bağlı köylerde yaz mevsiminin sona ermesiyle kış hazırlıkları tüm hızıyla başladı. 6 Şubat 2023 depremlerinin ve kuraklığın gölgesinde yaşam mücadelesi veren köylüler, binlerce yıllık bir geleneği sürdürüyor: Meşe ağaçlarının dallarını keserek yapraklarını hayvan yemi, kuru dallarını ise evlerini ısıtmak ve ekmek yapmak için yakacak olarak kullanıyorlar. Bu yöntem, hem ağaçları budayıp gençleştiriyor hem de hayvancılıkla geçinen köylülerin kışlık yem ve yakacak ihtiyaçlarını karşılıyor. Pütürge’nin dağlık köylerinde, doğanın sunduğu bu imkân, deprem sonrası ekonomik zorluklarla boğuşan köylülere nefes aldırıyor. Köylüler, “Meşe ağaçları bizim hazinemiz” derken, bu geleneksel hazırlık, Malatya’nın kırsalında dayanışmanın ve doğayla uyumun simgesi olarak yankı buluyor.
Pütürge’nin kırsal mahallelerinde yaşayan binlerce vatandaş hayvancılıkla geçiniyor. Meşe ağaçlarının yaprakları, bu köylerde hayvanlar için temel yem kaynağı; kuru dallar ise odun sobası ve tandırlarda kullanılıyor. Pütürge’deki köylüler, doğanın sunduğu bu çözümlerle ayakta kalıyor. Ancak deprem sonrası konteynerlerde yaşayan köylüler, “Doğa bize destek, ama devlet de görsün” diyor.
KÖYLÜLERİN KURTARICISI
Pütürge’nin dağlık köylerinde, meşe ağaçları asırlardır köylülerin geçim kaynağı. Yaz sonunda başlayan hazırlıklarda, köylüler ağaçların dallarını özenle kesiyor; yapraklar hayvan yemi olarak kurutuluyor, dallar ise yakacak olarak depolanıyor. Bu yöntem, hem ağaçların gençleşmesini sağlıyor hem de köylülere ekonomik bir çözüm sunuyor. Bir meşe ağacı, ortalama 100 kg yaprak ve 50 kg kuru dal üretiyor; bu, bir ailenin hayvanları için yem, evi için yakacak demek. Pütürge’de binlerce hektar meşe ormanı, köylerin kışını kurtarıyor.
MEŞE OLMASA HAYVANLAR AÇ
Köylülerden Fatma Çelik, “Dedelerimizden öğrendik, her sonbaharda meşe dallarını keseriz. Yaprakları keçilerimize yem, dalları sobaya odun oluyor. Depremde ahırımız yıkıldı, konteynerde yaşıyoruz. Meşe ağaçları olmasa, hayvanlarımız aç kalır, evimiz soğuk olur. Yem fiyatları uçtu, 10 torba yem 8 bin TL. Samanın tonu 5 bin yonca 12 bin TL. Doğaya sığınıyoruz, ama devlet de yem desteği versin, kış zor geçecek.” dedi.
Meşe ağaçlarının kendileri için vazgeçilmez olduğunu belirten Ahmet Doğan, “Meşe ağaçları bizim her şeyimiz. Kışın tandırda ekmek yaparız, dallarını yakarız. Meşe dalları evimizi ısıtıyor. Bu yıl yaprak az, dallar kuru. Yağışın bol olduğu senelerde yaprak miktarı daha fazla.” ifadelerini kullandı.
Meşe çırpılarıyla kış aylarında mısır ekmeği yaptığını belirten Zeynep Kaya, “Köyde kış uzun, soğuk. Meşe yapraklarını kurutup hayvanlara yediriyoruz, dallarıyla evi ısıtıyoruz. Çocuklarım mısır ekmeğine bayılır, onlara ekmek yapıyoruz.” şeklinde konuştu.
Pütürge köylerinde meşe ağaçları, asırlık bir geleneğin simgesi. Köylüler, bu ağaçlarla hem hayvanlarını besliyor hem evlerini ısıtıyor. Ancak deprem, kuraklık ve ekonomik kriz, bu geleneği zorluyor. Pütürge’de binlerce hanenin geçimi hayvancılığa bağlı; meşe yaprakları, bu ailelerin kışını kurtarıyor. Pütürge’nin kış hazırlıklarıyla devam ederken, köylüler destek bekliyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM