Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıkladığı yeni sezon hububat alım fiyatlarını resmi enflasyonun ve fahiş girdi maliyetlerinin çok altında bulan Malatyalı üreticiler, traktörleriyle meydanlara inerek fiyat politikasını protesto etti. Arguvan’da bir araya gelen yüzlerce çiftçi, "Sadaka değil, emeğimizin karşılığını istiyoruz" diyerek hükümete fiyatları revize etme çağrısında bulundu.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından büyük bir merakla beklenen yeni sezon buğday ve arpa alım-satım fiyatlarının açıklanması, Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Malatya’da büyük bir hayal kırıklığı ve öfkeye yol açtı. Girdi maliyetlerinin katlanarak arttığı bir ekonomik konjonktürde açıklanan rakamları yetersiz bulan Malatya’nın Arguvan ilçesindeki üreticiler, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini belirterek kitlesel bir protesto gösterisi düzenledi. Traktörleriyle ilçe meydanında konvoy oluşturan ve meydanları dolduran çiftçiler, TMO’nun fiyat politikasını sert sözlerle eleştirdi.
MALİYET VE ALIM FİYATI ARASINDAKİ UÇURUM BÜYÜYOR
Üreticiler, TMO tarafından açıklanan 12.75 TL’lik arpa ve 16.5 TL’lik buğday alım fiyatlarının, kendi yaptıkları reel saha hesaplamalarının çok gerisinde kaldığını ifade ettiler. Çiftçilerin hesaplamalarına göre; bugün bir kilo arpanın üretim maliyeti en az 15 TL, bir kilo buğdayın maliyeti ise 18 ila 18.5 TL arasında değişiyor. Açıklanan fiyatların maliyetlerin dahi altında kalması nedeniyle sert tepki gösteren üreticiler, bu şartlar altında borçlarını ödeyemeyeceklerini ve önümüzdeki dönemde tarlalarını ekemeyeceklerini dile getirdiler.
Protesto alanında üreticiler adına basın açıklaması yapan Arguvanlı çiftçi Ali Cabul, durumun vehametini şu sözlerle özetledi:
“Biz çiftçiler olarak arpaya ve buğdaya verilen fiyatların çok düşük olduğunu, bu rakamların kesinlikle bizim ihtiyaçlarımızı karşılamayacağını ifade ediyoruz. Bugün arpanın kilo birim fiyatı 12.75 TL olarak belirlendi. Ama bizim hesaplarımıza göre bugün bir kilo arpa en az 15 liraya mal olmakta. Bu çiftçi bu üretimi nasıl yapacak, bu üretime nasıl devam edecek? Buğday için verilen fiyat 16.5 lira. Bizim yaptığımız hesaplara göre buğdayın birim fiyatının bize maliyeti 18-18.5 liradır. Bu fiyatlarla biz bu sene borçlarımızın bir kısmını bile ödeyemeyiz.”
"DOĞAL AFETLER VE TONAJ FARKI HESABA KATILMADI"
Konuşmasında Arguvan ilçesindeki mikroklimal iklim dalgalanmalarına ve bu yıl yaşanan doğal afetlere de değinen Ali Cabul, ilçe genelinde homojen bir üretim tablosu olmadığını vurguladı. Bazı mahallelerde etkili olan aşırı yağış ve don olaylarının arpa üretiminde ciddi verim kaybına yol açtığını belirten Cabul, şöyle devam etti:
“Arguvan'ın aşağı tarafında, yani Yukarısülmenli, Aşağısülmenli, Parçikan, Morhaman ve Narmikan bölgesinde arpalar fena değil. Buralardaki çiftçiler belki tonaj farkından dolayı bu sene borçlarını kapatabilir. Ancak buradan yukarı çıktığımızda, Tarlacık’ın bir kısmı dahil olmak üzere Tarlacık, Asmaca, Eymir ve Kızık gibi yukarı köylerin arpaları çok kötü durumda. Dondan ve aşırı yağmurdan dolayı buralarda ciddi zarar var. Ülke genelinde fiyatlar rekor üretim beklentisine göre belirlenirken, yerelde yaşanan bu don ve yağış mağduriyetleri hiçbir şekilde hesaba katılmamış durumda. Bu durum hesaba katılmadığı için Arguvan çiftçisi bu yıl çok daha ciddi bir ekonomik krizle karşı karşıya kalacaktır. Bir an önce bize, köylüye ve ürünlerimize layık olan adil fiyatların verilmesini talep ediyoruz.”
BELEDİYE BAŞKANI EREN: "MASA BAŞINDAKİ HESAP SAHAYA UYMUYOR"
Çiftçilerin traktörlü protesto eylemine katılarak üreticilere tam destek veren Arguvan Belediye Başkanı Ersoy Eren de TMO’nun fiyat politikasına sert tepki gösteren isimler arasındaydı. Masa başında, sahadaki gerçeklerden kopuk olarak belirlenen fiyatların üreticiyi perişan ettiğini ifade eden Başkan Eren, hükümete kararı gözden geçirme çağrısında bulundu:
“Hükümetimize düşen görev, bu kararları bir an önce yeniden gözden geçirmektir. Bu çok geç kalmış bir karar değil, hala düzeltilebilir. Benim de buradaki üretici vatandaşlarımızın da talebi, fiyatların günün ekonomik şartlarına göre yeniden revize edilmesidir. Yetkililer sadece mazot fiyatlarındaki artışa baksınlar. Ondan sonra gelip burada bir değerlendirme yapsınlar. Mazot fiyatı zaten kendilerine izlemeleri gereken yol konusunda bir ışık tutacaktır.”
ASLANTÜRK: "ÇİFTÇİ SADAKA DEĞİL, ADİL FİYAT İSTİYOR"
Arguvan Ziraat Odası Başkanı Turan Aslantürk ise girdi maliyetleri ile TMO'nun açıkladığı rakamlar arasındaki uçurumu TÜİK verileri üzerinden eleştirdi. TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon oranları ortadayken, TMO’nun arpa fiyatını yalnızca yüzde 15, buğday fiyatını ise yüzde 20 oranında artırmasının kabul edilemez bir haksızlık olduğunu belirten Aslantürk, şu zehir zemberek açıklamayı yaptı: “Mazotun, gübrenin, sertifikalı tohumun, zirai ilacın, işçilik giderlerinin, elektrik ve su maliyetlerinin fahiş oranlarda yükseldiği bu dönemde açıklanan hububat alım fiyatları üreticiyi tamamen hayal kırıklığına uğratmıştır. Bu durum hiçbir şekilde kabul edilemez. Biz ürettiğimiz ürünle ettiğimiz masrafı karşılayamaz durumdayız. Çiftçi bir yıl boyunca emeğini, alın terini ve sermayesini toprağa yatırmaktadır. Ancak açıklanan fiyatlar, üreticinin emeğinin karşılığını vermekten çok uzaktır. Bu şartlarda çiftçinin üretime devam etmesini beklemek kesinlikle büyük bir yanılgıdır. Bugün düşük fiyatlarla mağdur edilen çiftçi, yarın önümüzdeki ekim döneminde tarlasını boş bırakmak zorunda kalacaktır.”
Konuşmasında üreticinin devletin yanında durduğunu ancak hakkını da arayacağını belirten Aslantürk, sözlerini şu güçlü mesajla noktaladı:
“Bizler devletimizin ve milletimizin her zaman yanında olan üreticileriz. Ancak çiftçinin sesinin duyulmasını, reel maliyetlerin dikkate alınmasını ve alım fiyatlarının yeniden düzenlenmesini talep ediyoruz. Buradan yetkililere açık çağrıda bulunuyorum: Çiftçi sadaka istemiyor, çiftçi destek değil emeğinin karşılığı olan adil bir fiyat istiyor. Çiftçi üretmek istiyor, ancak bu fiyatlarla ayakta kalması mümkün görünmemektedir. Toprağını terk etmeyen, ülkesini doyuran üreticiler olarak talebimiz nettir. Hububat alım fiyatları, artan maliyet ve enflasyon gerçeği dikkate alınarak derhal yeniden düzenlenmelidir. Çiftçinin sesi duyulana kadar mücadelemizi demokrasi ve yasal zeminde sürdürmeye devam edeceğiz. Yaşasın üretim, yaşasın alın teri, yaşasın Türk çiftçisi!”
İlçe meydanında traktörlerinin kornalarına basarak seslerini duyurmaya çalışan çiftçiler, TMO'dan ve Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan acil bir revize kararı bekliyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
