Malatya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, kent ekonomisinin ve üreticinin en önemli gelir kaynağı olan kayısı ağaçlarında verim ile kalite kaybını önlemek amacıyla "Sonbahar Mücadelesi" rehberi yayımladı. Yetkililer; yaprakların yüzde 75’i döküldüğünde Yaprak Delen (Çil), Bakteriyel Kanser ve Zamklanma hastalıklarına karşı koruyucu olarak yüzde 3’lük Bordo Bulamacı uygulamasının hayati önem taşıdığını vurgulayarak çiftçilere bilinçli ilaçlama çağrısında bulundu.
Dünya kayısı başkenti Malatya’da, önümüzdeki sezonun rekoltesini ve ağaç sağlığını doğrudan etkileyecek sonbahar bakım dönemi başladı. Malatya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, milli ekonomiye ve yerel kalkınmaya sunduğu devasa katkıyla bilinen kayısı bahçelerinde her yıl ortaya çıkan tehlikeli fungal ve bakteriyel hastalıklara karşı yazılı bir duyuru yaptı. Üreticilerin menfaatleri ve bahçe varlığının korunması adına bilimsel mücadele yöntemlerinin vakit kaybetmeksizin uygulanması gerektiği belirtilen açıklamada, kültürel önlemlerden Bordo Bulamacı hazırlama tekniklerine kadar tüm detaylar kamuoyuyla paylaşıldı.
VERİM KAYBI YÜZDE 60’A ULAŞIYOR
İl Müdürlüğü tarafından yapılan uyarıda, sonbaharda gerekli koruyucu önlemler alınmadığı takdirde kayısı ağaçlarında ciddi hasarların oluşabileceğine dikkat çekildi. Bölgede en sık görülen iki ana tehlike ve belirtileri şu şekilde sıralandı: Yaprak Delen (Çil) Hastalığı: Yaprak, meyve ve genç dallarda zarar oluşturan bu hastalık, yaprak üzerinde ilk olarak yağ lekesi şeklinde kendini gösteriyor. Zamanla kenarları kırmızımtırak, orta kısımları koyu kahverengiye dönen bu lekeler dökülerek yaprakların saçma ile delinmiş bir görünüm almasına yol açıyor. Meyveler üzerinde de benzer lekeler oluşturan hastalık nedeniyle hastalıklı tomurcuklar kuruyarak ölüyor ancak dökülmüyor. Genç sürgünlerde ise kırmızı-kahverengi lekeler kısa sürede zamk çıkararak kanser yaralarına dönüşüyor. Mücadele edilmediği takdirde bahçelerde yüzde 20 ila yüzde 60 arasında doğrudan verim kaybı yaşanıyor.
BAKTERİYEL KANSER VE ZAMKLANMA
Yapraklarda küçük, yuvarlak ve şekilsiz soluk yeşil yağ lekeleriyle başlayan hastalık, zamanla kirli beyaza dönüşüp dökülerek yaprakları delikli hale getiriyor. Sürgünlerdeki lekeler kaldırıldığında altındaki odun dokusunun öldüğü net bir şekilde görülüyor. Mayıs ve Haziran aylarında uçtan geriye doğru kurumalar baş gösterirken, 2-3 yıl içerisinde ağaçların çalılaşmasına ve verimin tamamen düşmesine sebep oluyor.
KÜLTÜREL ÖNLEMLER VE KİMYASAL MÜCADELE
İl Müdürlüğü uzmanları, hastalıklarla mücadelenin yalnızca ilaçlamadan ibaret olmadığını, kültürel tedbirlerin de eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Hasat sonrasında bahçe temizliğinin kritik olduğuna vurgu yapılan açıklamada; hastalıklı tomurcukları taşıyan ve kanser yaraları bulunan dalların, bulaşık kısmın altındaki sağlıklı dokudan kesilerek bahçeden derhal uzaklaştırılması gerektiği bildirildi. Ayrıca budama sırasında kullanılan makas ve testere gibi aletlerin hastalık yaymaması için her kullanımda yüzde 10’luk çamaşır suyu (sodyum hipoklorit) çözeltisine daldırılarak dezenfekte edilmesi şart koşuldu.
İlaçlı mücadelenin tam zamanında yapılması gerektiğinin altı çizilerek, yaprakların yüzde 75’i döküldüğünde ilaçlamaya başlanması istendi. Sürgün ve dal yanıklığı bulunan bulaşık bahçelerde mutlaka yüzde 3’lük Bordo Bulamacı kullanılması gerektiği, sadece Yaprak Delen (Çil) hastalığı görülen bahçelerde ise Bordo Bulamacı veya ruhsatlı Bakırlı Preparatların tercih edilebileceği aktarıldı.
EV YAPIMI YÜZDE 3’LÜK BORDO BULAMACI NASIL HAZIRLANIR?
Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, üreticilerin kendi imkânlarıyla en ekonomik ve kaliteli Bordo Bulamacını nasıl hazırlayacaklarını adım adım tarif etti:
100 LİTRELİK ÇÖZELTİ İÇİN KARIŞIM
Madeni (metal) olmayan iki ayrı kap (100 litrelik ve 50 litrelik) hazırlanır.
Küçük kapta 1,5 kg sönmemiş kireç az miktarda su ile söndürülür, süzülerek 100 litrelik kaba alınır ve suyla 50 litreye tamamlanır. (Kireçten çıkan taş miktarı kadar kireç ilave edilir).
50 litrelik ayrı bir plastik kapta 3 kg Göztaşı (Bakır Sülfat yüzde 98) suda eritilir.
Hazırlanan göztaşılı su, 100 litrelik kaptaki kireçli suyun üzerine yavaş yavaş dökülürken tahta bir sopa ile aralıksız karıştırılır. Böylece yüzde 3’lük süt mavisi Bordo Bulamacı elde edilir.
(Not: Eğer sönmemiş kireç yerine sönmüş kireç kullanılacaksa, göztaşı ile aynı miktarda yani 3 kg sönmüş kireç kullanılmalıdır.)
1 Tonluk Tanklar İçin Ölçü: 1 tonluk pülverizatör tankı için 30 kg Göztaşı ile 15 kg sönmemiş kireç (veya 30 kg sönmüş kireç) kullanılması gerekmektedir.
BORDO BULAMACI TESTİ VE MUHAFAZA PÜF NOKTALARI
Hazırlanan karışımın ideal kalitede (nötr pH seviyesinde) olup olmadığını anlamak için pratik yöntemler sunuldu: Karışımın içerisine kırmızı turnusol kâğıdı veya passız bir çivi 4-5 dakika boyunca daldırılır. Kâğıt maviye dönerse veya çivi rengini değiştirmeden temiz çıkarsa karışım başarıyla hazırlanmış demektir. Eğer çivi kızıl renk alırsa karışım asidiktir; fitotoksik (ağaca zarar verici) etkiyi önlemek için bir miktar daha kireç söndürülerek karışıma eklenmelidir. Hazırlanan ancak hava muhalefeti gibi sebeplerle hemen kullanılamayan Bordo Bulamacının 10-15 gün boyunca muhafaza edilebilmesi için 100 litrelik karışıma 200 gram şeker veya 1 litre yağı alınmış süt katılması tavsiye edildi.
İL MÜDÜRLÜĞÜ’NDEN HAYATİ NOT
Açıklamasının son bölümünde konunun önemini bir kez daha vurgulayan Malatya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, şu uyarılarda bulundu: "Bordo bulamacı, fungal ve bakteriyel hastalıklara karşı en etkili ve ekonomik koruyucu tarım ilacıdır. Sonbaharda ve ilkbaharda gözler uyanmadan önce Bordo bulamacı kullanılmadan bu hastalıklarla mücadelede tam başarıya ulaşmak mümkün değildir. Bahçelerinde geçmiş yıllarda aşırı dal kurumaları, kanser yaraları ve zamk akıntısı gözlemleyen üreticilerimizin 2-3 yılda bir kesinlikle yüzde 3'lük Bordo bulamacı uygulaması gerekmektedir. İlaçlamalarda yüksek basınçlı motorlu pülverizatörler kullanılmalı, ağacın tüm dalları ıslanacak şekilde (yıkanır gibi) uygulama yapılmalı ve rüzgarlı havalarda rüzgar arkaya alınarak ilaçlama gerçekleştirilmelidir.">>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
