İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, kuruluşunun 25. yıl dönümünde eşi benzeri görülmemiş bir tıp mucizesine imza attı. Dünyada daha önce ikili ve üçlü eşleşmeler ötesine geçilemeyen karaciğer naklinde; dörtlü, beşli, altılı ve yedili kombinasyonların ardından bu kez 8 hastayı aynı anda hayata bağlayan rekor operasyon başarıyla tamamlandı.
Türkiye, dünya tıp literatürünü kökten değiştiren, organ nakli bekleyen milyonlarca hasta için dönüm noktası niteliğinde tarihi bir başarıya daha tanıklık etti. Karaciğer naklinde küresel bir marka haline gelen ve bugüne kadar 4 bin 400’ün üzerinde başarılı operasyona imza atan İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, kuruluşunun 25. yıl dönümünü kutladığı bu özel dönemde, tıp dünyasında "imkansız" olarak görülen bir senaryoyu gerçeğe dönüştürdü. Malatya'daki enstitü bünyesinde görev yapan Türk hekimler ve sağlık ordusu, dünyada ilk kez gerçekleştirilen 8’li çapraz karaciğer nakli operasyonunu başarıyla tamamlayarak dünya tıp tarihine adını altın harflerle yazdırdı.
İLK KIVILCIM 2002’DE ÇAKILMIŞTI: 25 YILDA DEV ADIMLAR
Malatya’nın bir dünya adalet ve şifa merkezi haline gelme serüveni, bundan tam çeyrek asır önce atılan adımlara dayanıyor. İnönü Üniversitesi bünyesinde ilk karaciğer nakli operasyonu 6 Mart 2002 tarihinde büyük bir titizlikle gerçekleştirilmişti. Aradan geçen 24 yıllık süreçte enstitü, altyapısını, cerrahi dehasını ve bağış havuzunu sürekli büyüterek toplamda 4 bin 400’ün üzerinde hastayı sağlığına kavuşturdu. Bugün gelinen noktada, 25. yıl dönümü gururunu yaşayan merkez, ulaştığı vaka tecrübesi ve geliştirdiği yenilikçi nakil modelleriyle Amerika ve Avrupa'daki muadillerini geride bırakarak küresel zirvedeki yerini sağlamlaştırdı.
KENDİ REKORLARINI BİR KEZ DAHA EKARTE ETTİLER
Dünya genelindeki gelişmiş tıp merkezlerinde çapraz nakil ameliyatları, operasyonel riskler ve lojistik zorluklar nedeniyle genellikle ikili (iki alıcı, iki verici) ya da en fazla üçlü kombinasyonlar halinde yürütülebiliyor. Ancak Malatya'daki cerrahi ekip, geliştirdikleri özel eşleşme algoritmaları ve olağanüstü koordinasyon yetenekleriyle bu kalıpları yıllar önce yıktı. Daha önce tıp dünyasında hayranlık uyandıran dörtlü, beşli, altılı ve yedili çapraz nakilleri dünyada ilk kez uygulayan Malatya ekibi, bu kez zinciri 8’li halkaya ulaştırdı. 16 farklı insanı (8 alıcı, 8 verici) aynı anda ameliyathaneye alan ve çok sayıda cerrahın eş zamanlı olarak ter döktüğü bu operasyon, organ nakli cerrahisinde operasyonel yönetimin zirve noktası olarak kabul ediliyor.
"AMAÇ REKOR KIRMAK DEĞİL, DURUMU ACİLLEŞEN HASTALARA UMUT OLMAK"
Tarihi operasyonun ardından açıklamalarda bulunan İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sezai Yılmaz, elde edilen başarının bilimsel bir şovdan ibaret olmadığının altını çizdi. Çapraz nakil yönteminin, kendi yakınlarından kan veya doku uyumsuzluğu nedeniyle organ alamayan hastalar için hayati bir çıkış yolu sunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, duygularını ve operasyonun perde arkasını şu sözlerle aktardı:
"Çapraz nakillerin, insanların bir organa ulaşması için ne kadar önemli bir buluş ve ne kadar kıymetli bir yöntem olduğu tüm dünyaca biliniyor. Bizim buradaki temel gayemiz, kesinlikle 'yedili yaptık, hadi şimdi de sekizli yapalım' diyerek sayısal bir yarışa girmek değildir. Bizim tek bir amacımız var: Çapraz karaciğer nakli havuzunda çok uzun süredir bekleyen veya organ bulamadığı için klinik durumu kritikleşen, dekompanse (karaciğer fonksiyon yetmezliğinin son evresine girmiş) olmuş hastalarımıza bir şekilde yaşama tutunma ümidi sunabilmek."
OPERASYON KARARI "ZAMANI DARALAN İKİ HASTA" İÇİN ALINDI
Prof. Dr. Sezai Yılmaz, bu devasa organizasyonun tamamen insani ve tıbbi zorunluluklardan doğduğunu belirtti. Havuzda yer alan hastalardan iki tanesinin durumunun son derece ağırlaştığını ve mevcut ikili-üçlü kombinasyonlarla uygun organ eşleşmesinin bir türlü yakalanamadığını ifade eden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bahsettiğim bu iki hastamız hem çok uzun süredir nakil bekliyordu hem de artık vücutları karaciğer yetmezliğini tolere edemeyecek aşamaya gelmişti. Onları hayatta tutabilmemiz, ancak 16 kişilik bu muazzam 8’li çapraz matematiksel döngünün kurulmasıyla mümkün olabiliyordu. Tıbbi şartlar bunu zorunlu kıldı ve dolayısıyla bugün böyle büyük bir işlem gerçekleştirildi. Operasyon başarıyla tamamlandı. Hep beraber, bütün hekim, hemşire ve personel arkadaşlarımla birlikte insanlığı selamlayan çok iyi, çok huzurlu bir gece yaşıyoruz."
DÜNYA TIP LİTERATÜRÜ MALATYA'YI KONUŞUYOR
Malatya’da gerçekleştirilen bu son operasyon, organ nakli bekleyen ancak doku uyuşmazlığı duvarına çarpan binlerce hasta için küresel ölçekte yepyeni bir model oluşturdu. Tıp otoriteleri, 8 farklı ameliyathanede, onlarca cerrah, anestezi uzmanı ve sağlık personelinin sıfır hata payı ile çalışmasını gerektiren bu modelin, "sağlık yönetim sistemlerinde bir başyapıt" olduğunu belirtiyor. İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü’nün bu başarısının, yakın zamanda uluslararası tıp dergilerinde geniş bir makale serisiyle yayımlanarak tüm dünyaya ders olarak okutulacağı öğrenildi.
>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
