Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından gelir vergisi genel tebliği yayımlandı.Tebliğ uyarınca, konutlarda ve iş yerlerinde, konutunu ve iş yerini kiraya verenler ve bunları kiralayanların, kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerini bankalar veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri (belgelemek) zorunlu hale geldi.Haftalık, günlük veya benzeri şekilde kısa süreli konut kiralamalarına ilişkin yapılan tahsilat ve ödemeler de kapsama dahil edildi. Hisseli gayrimenkullerin kiralanmasında, kira bedelinin tamamının kiraya verenlerden birinin hesabına yatırılması halinde tevsik zorunluluğunun yerine getirildiği kabul edilecek.Bankaların internet şubeleri üzerinden yapılan ödeme ve tahsilatlar da tevsik kapsamında değerlendirilecek.
Kanun kapsamında ödemelerini elden yapanlar hakkında özel usulsüzlük cezası kesilecek
Gelir vergisi genel tebliği ile gelen zorunluluklara uymayanların her birine, her bir işlem için:
- Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında 20.000 Türk lirasından,
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında 10.000 Türk lirasından,
- Bunların dışında kalanlar hakkında 5.000 Türk lirasından, az olmamak üzere işleme konu tutarın %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilecek.
Tevsik zorunluluğuna aykırı bir şekilde ödeme yapanların; durumu, ödemeyi takip eden beş iş günü içerisinde kendiliğinden idareye bildirmesi halinde, ödemede bulunan adına bu düzenleme uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanmayacak.
Örnek:
Gayrimenkul sermaye iradı yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan (A), sahibi olduğu gayrimenkulünü, 2024 yılında mükellefiyeti bulunmayan (B)’ye konut olarak kiraya vermiş olup konutun aylık kira bedeli 20.000 TL’dir.
Yapılan araştırmalar sonucunda, 2024 yılı Kasım ayına ait kira bedelinin elden ödendiği tespit edilmiştir.
Bu durumda, elden yapılan kira ödemesi nedeniyle tevsik zorunluluğuna uyulmadığından, gayrimenkul sermaye iradı yönünden mükellefiyeti bulunan kiraya veren (A) ve mükellefiyeti bulunmayan kiracı (B)’ye özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
Buna göre; elden tahsil edilen ve ödenen 20.000 TL kira tutarı için bu tutarın %10’u oranında hesaplanan (20.000 TLx0,10=) 2.000 TL ceza tutarı, 2024 yılına ilişkin belirlenen asgari ceza tutarı olan 5.000 TL’nin altında kaldığından, (A) ve (B)’ye ayrı ayrı Kasım ayı için (1x5.000=) 5.000 TL özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
Kiracı (B)’nin; ödemenin tevsik zorunluluğuna uymadan yapıldığını, ödemeyi takip eden beş iş günü içerisinde kendiliğinden idareye bildirmesi durumunda ise kiracı (B)’ye özel usulsüzlük cezası kesilmeyecek.Yayın ALİ NİHAT YAVUZ
EDİTÖR
