Malatya’yı ve Türkiye’nin birçok bölgesini etkisi altına alan 12 Nisan 2025’teki zirai don felaketi, kayısı başta olmak üzere çok sayıda meyvenin hasadını tamamen durdurdu. Bu durum, hasat sezonunun boş geçmesine yol açarken, yıllardır şehre her yıl yaklaşık 200 bin kişilik işçi göçü getiren hareketliliği de ortadan kaldırdı. Daha önceki yıllarda kayısı hasadı ve diğer tarım işleri için gelen işçiler, Malatya ekonomisine can veriyordu. Ancak bu yıl yaşanan don felaketi, işçilerin gelmesini engelleyince şehirde ekonomik bir durgunluk yaşanıyor. Esnaflar, bu kayıptan en çok zarar gören kesim olduklarını söylemeye başladı.
İŞÇİ GÖÇÜ DURDU
12 Nisan’daki don olayı, başta kayısı olmak üzere bir çok meyvede üretimi sıfıra indirdi. Hasat sezonu, bölgenin tarım ekonomisinin belkemiği olan kayısı için kritik bir dönemdi. Geçmiş yıllarda, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve komşu illerden gelen yaklaşık 200 bin mevsimlik işçi, hasat döneminde şehirde yoğun bir ekonomik canlılık yaratıyordu. İşçiler, konaklama, yemek ve günlük ihtiyaçları için esnafa yönelirken, bu hareketlilik yerel pazarları ve küçük işletmeleri ayakta tutuyordu. Ancak bu yıl, hasat olmaması nedeniyle işçi göçü gerçekleşmedi. Esnaflar, “Geçen yıl sokaklar doluydu, şimdi bomboş. İşçilerin gelmemesi bizi bitirdi.” diye yakınırken bu durum, tarım sektörünün ötesinde esnafın da geçim mücadelesine girmesine neden oldu. Zirai donun etkisi, sadece üretim kaybıyla sınırlı kalmadı; işsiz kalan işçilerin de başka bölgelere yönelmesiyle Malatya, iş gücü hareketliliğini tamamen kaybetti.
ESNAF ÇARESİZ
Malatya’nın çarşıları ve pazarları, işçilerin yokluğuyla sessizliğe büründü. Lokantacılar, market sahipleri ve konaklama işletmeleri, geçen yıllardaki yoğunluğu arıyor. Bir lokanta sahibi, “Geçen yıl bu zamanlarda günlük 500-600 müşteri ağırlıyorduk, şimdi 50 bile yok. İşçiler gelmeyince masalar boş.” dedi. Küçük esnaf, kira ve fatura ödemelerini karşılamakta zorlanırken, bazı işletmelerin kepenk kapatma noktasına geldiği belirtiliyor. Pazarcılar ise, “Sebze-meyve satışlarımız düştü, çünkü işçiler gelip almıyor. İşçinin yediği karpuz, üzüm peynir ekmek. O da satılmıyor. Bu gidişle iflas ederiz.” diyerek durumu özetledi.
İşçi göçünün durması, sadece esnafı değil, şehirdeki yan sektörleri de vurdu. Taksi şoförleri, nakliyeciler ve küçük ölçekli tedarikçiler, işçilerin oluşturduğu talebin yokluğuyla gelir kaybı yaşıyor. Bir taksi şoförü, “İşçiler gelince otogar hareketlenirdi. Şimdi bomboş, günlerce müşteri bekliyoruz,” dedi. Bu durum, Malatya’nın deprem sonrası toparlanma sürecinde zaten zorlanan ekonomisini daha da zorladı. Göç eksikliği sosyal açıdan da hissediliyor. İşçilerin şehre getirdiği kültürel çeşitlilik ve hareketlilik kaybolurken, gençler arasında işsizlik artışı endişe yaratıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın destek vaatlerinin yerine getirilmemesi üreticileri zorlarken sürecin nasıl atlatılacağı merak ediliyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
