Malatya’nın 1101 yılında Danişmend Gazi tarafından kesin Türk yurdu haline getirilmesinin yıl dönümü, Battalgazi Belediyesi’nin ev sahipliğinde özel bir etkinlikle anılacak. Battalgazi Belediyesi Kent Tarihi ve Tanıtım Müdürlüğü tarafından organize edilen konser, Turgut Özal Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Müzik Bölümü iş birliğiyle gerçekleştirilecek. Etkinlik, 18 Eylül 2025 Perşembe günü saat 13.00’te Battalgazi Belediyesi Konferans Salonu’nda yapılacak.
Programda, Malatya’nın fethinin tarihi önemi kahramanlık türküleriyle yeniden hatırlatılacak. Şehrin köklü geçmişini canlı tutmayı ve bu mirası gelecek nesillere aktarmayı amaçlayan etkinlik, aynı zamanda toplumsal hafızanın tazelenmesine katkı sunacak. Battalgazi Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek konsere tüm Malatyalılar davetlidir.
Malatya'nın fetih süreci:
Anadolu'nun Türk yurdu olmasında önemli bir eşik olarak kabul edilen 1071 Malazgirt Zaferinin ardından Sultan Alparslan’ın savaşa katılan emirlerinden Anadolu’da fetihlerde bulunmalarını istemesi ve fethedecekleri yerlerin kendilerine ikta edileceğini bildirmesi üzerine zaferden sonra fetihlere girişen beyler arasında bulunan Danişmend Gazi'ye Sivas, Tokat, Amasya ve Kayseri civarı ikta edilir.Sivas’ı fazla bir mukavemetle karşılaşmadan ele geçirerek Dânişmendli hânedanını kuran Danişment Gazi ve ardından gelen diğer beyler,Sivas’ı bir üs olarak kullanıp Malatya’dan Sakarya’ya uzanan topraklar üzerinde hâkimiyet kurdu.
Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıcarslan, 1097 yılı kış aylarında o sırada Dânişmendliler’in de ele geçirmek istediği Malatya üzerine yürüdü ve şehri bir süre kuşattı. Ancak I. Haçlı Seferi ordularının başşehri İznik’i ele geçirmek istediklerini haber alınca kuşatmaya son verip İznik’e hareket etti. Daha sonra Dânişmendli Gümüştegin Gazi, Malatya’yı fethetmek amacıyla harekete geçince Gabriel Antakya Prinkepsi Bohemund’u yardıma çağırdı. Malatya’ya gelen Bohemund Gümüştegin Gazi tarafından esir alınıp Niksar’da hapsedildi (Şevval 493 / Ağustos 1100). Gümüştegin Gazi şehri kuşatarak 3 Zilhicce 495 (18 Eylül 1102) tarihinde ele geçirdi. Onun ölümünden (1104) sonra I. Kılıcarslan Malatya’yı zaptetmek üzere tekrar harekete geçti ve iki ayı aşkın bir süre şehri kuşatıp teslim almaya muvaffak oldu (1 Muharrem 500 / 2 Eylül 1106). Malatya’nın zaptedilmesi I. Kılıcarslan’a Güneydoğu Anadolu’ya doğru genişleme imkânı verdi.
I. Kılıcarslan’ın 500 (1107) yılında ölümü üzerine oğlu Tuğrul Arslan Malatya’da sultan ilân edildi. Tuğrul Arslan’ın annesi Ayşe Hatun, Artuklu Beyi Belek b. Behrâm ile evlenerek onu oğluna atabeg tayin etti. İdareye hâkim olan Belek, bir süre sonra Malatya ve Elbistan’ı da beyliğine ilhak ederek hâkimiyet alanını genişletti. Belek’in 518’de (1124) öldürülmesinin ardından Dânişmendli Hükümdarı Emîr Gazi, Malatya Meliki Tuğrul Arslan ile Harput Artuklu Emîri Süleyman arasındaki ihtilâflardan faydalanarak şehre hücum etti ve uzun süren bir kuşatmadan sonra Malatya’yı teslim aldı (518/1124). Dânişmendliler’in Malatya’daki hâkimiyetleri uzun süre devam etti. Anadolu Selçuklu Sultanı I. Mesud Malatya’yı 1143 ve 1144’te iki defa kuşattıysa da alamadı. Sultan Mesud 547 (1152) yılında üçüncü defa Malatya üzerine yürüdü ve şehrin surlarını tahrip etti. Bunun üzerine Dânişmendli Emîri Zülkarneyn annesiyle birlikte sultanın huzuruna çıkıp af diledi. Sultan da kendisine tâbi olması şartıyla Zülkarneyn’in Malatya’daki hâkimiyetini devam ettirmesine izin verdi. Ardından Miryokefalon’da Bizans’a ağır bir darbe indiren ve Bizans tehlikesini böylece bertaraf eden Sultan II. Kılıcarslan Malatya üzerine yürüdü; dört aylık bir kuşatmadan sonra şehri ele geçirdi (11 Cemâziyelevvel 574 / 25 Ekim 1178) ve Dânişmendliler’in bu koluna son verdi. Malatya, Anadolu Selçukluları döneminde “Dârürrif‘a” (üstünlük ve asalet şehri) unvanıyla anılırdı.
EDİTÖR
