Malatya’nın Saray Mahallesi’nde bulunan ve tarihi Beşkonaklar’ın da yer aldığı Sinema Caddesi’nde 6 Şubat depremlerinin ardından sürdürülen yenileme çalışmalarında önemli mesafe alındı. Yol çalışmalarının büyük oranda ilerlediği caddenin birçok bölümünde asfalt serimi yapılırken, bölgedeki değişim vatandaşların dikkatini çekti.
Bir zamanlar Malatya’nın en bilinen caddelerinden biri olan Beşkonaklar, tarihi yapıları ve geçmişte burada yaşayan ailelerle kentin hafızasında önemli bir yere sahip. Geleneksel Malatya konaklarının özelliklerini taşıyan Beşkonaklar’ın 1900’lü yılların başlarında inşa edildiği belirtiliyor. Yan yana bulunan beş konaktan oluşan yapılar, kerpiç ve ahşabın ağırlıklı olarak kullanıldığı geleneksel sivil mimari örnekleri arasında yer alıyor.
YAKLAŞIK 120 YILLIK TARİHİ MİRAS
Yaklaşık 120 yıl önce Hacı Sait Efendi (Turfanda) tarafından yaptırıldığı aktarılan Beşkonaklar, başlangıçta bir cihannümalı ev ve ona bitişik dört ev olmak üzere beş yapı halinde inşa edildi. Konaklardan birinin Elmalı Ailesi’ne satıldığı, diğerlerinin ise mirasçılara kaldığı belirtiliyor.
Caddenin devamında yolun karşı tarafında bulunan sıra halindeki tarihi evler ise Hacı Sait Efendi ve dört kardeşi tarafından yaptırıldığı için “Beşkardeşler” olarak anılıyor. Geçmişte Beşkonaklar Caddesi’nin bir bölümünün parke taşlarıyla döşeli olduğu, burada faytonların geçtiği ve bazı konakların bahçelerinden su arklarının bulunduğu anlatılıyor.
GEÇMİŞTE ÖNEMLİ AİLELERE EV SAHİPLİĞİ YAPTI
1945-1960 yılları arasında Beşkonaklar’da yaşayan Meryem Sözen’in anlatımlarına göre, konaklarda geçmişte daha çok memurlar ve maddi durumu iyi olan aileler ikamet etti. Konaklarda doktor, mühendis, hâkim, ağır ceza reisi, binbaşı ve noter gibi farklı meslek gruplarından kişilerin yaşadığı aktarılırken, ilerleyen yıllarda Şavatalar, Sözenler, Turfandalar ve Yemenici Hüseyin Efendi gibi Malatyalı ailelerin de bölgede ikamet ettiği belirtiliyor. Beşkonaklar’ın yenileme çalışmaları 2006 yılında başlatılırken, çalışmalar 2009 yılında tamamlandı. Tarihi yapılar daha sonra çeşitli sanat ve kültür hizmetlerinde kullanılmaya açıldı.
VATANDAŞLARIN DA DİKKATİNİ ÇEKTİ
6 Şubat depremlerinin ardından yeniden düzenlenen Sinema Caddesi’nde çalışmaların ilerlemesiyle birlikte özellikle yol bölümündeki değişim dikkat çekti. Caddenin birçok noktasında asfalt serimi yapılırken, yolun genel görünümünde de belirgin bir değişim yaşandı.
Çalışmaları gören vatandaşlar, tarihi bölgenin yeniden düzenlenmesinin önemli olduğunu belirterek, çalışmaların tamamlanmasıyla Beşkonaklar’ın eski hareketli günlerine dönmesini beklediklerini ifade etti.
Bir vatandaş, “Çalışmaların ilerlediğini görmek güzel. Burası Malatya’nın tarihi yerlerinden biri. Yolun asfaltlanmasıyla birlikte cadde daha düzenli bir hale geliyor. İnşallah çalışmalar tamamlanır ve Beşkonaklar yeniden eski günlerine kavuşur” dedi.
Başka bir vatandaş ise, “Beşkonaklar Malatya için önemli bir değer. Depremden sonra burada da değişiklikler oldu. Şimdi yolun büyük bölümünde asfalt çalışması yapılmış. Tamamlandığında hem ulaşım hem de görüntü açısından daha güzel olacağını düşünüyoruz” diye konuştu.
Bir başka vatandaş da, “Eskiden bu cadde çok daha hareketliydi. Tarihi konakların bulunduğu böyle bir yerin yeniden düzenlenmesi güzel. Asfalt seriminin yapılması da çalışmaların ilerlediğini gösteriyor. İnşallah çevre düzenlemeleri de tamamlanır ve vatandaşlar yeniden buraya daha fazla gelir” ifadelerini kullandı.
Malatya’nın yaklaşık 120 yıllık tarihi miraslarından biri olan Beşkonaklar, devam eden yol ve çevre düzenlemeleriyle yeniden gündeme gelirken, Sinema Caddesi’nde çalışmaların tamamlanmasıyla tarihi bölgenin yeniden kentin önemli noktalarından biri haline gelmesi bekleniyor.
Tuğçe Erbaş
EDİTÖR
