6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan binalar ve yapı denetimi kaynaklı hatalar gündemdeyken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu acı deneyimden ders çıkararak yapı denetim süreçlerini ve sorumluluk alanlarını yeniden düzenledi. Bakanlık, yeni düzenlemeleri içeren “Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği”, “Dağıtım Tebliği” ve “Ceza Tebliği”ni Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Malatya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, yapılan değişiklikleri duyururken, deprem sonrası güvenilir yapılaşma hedefiyle atılan adımların detaylarını paylaştı. Düzenlemeler, denetim süreçlerini kolaylaştırırken firmalara ciddi yaptırımlar getiriyor. Bu sayede yapı denetim süreçlerinin güvenirliği artacak.
15 YIL YIKILMAMASI ŞARTI GELDİ
Yapılan düzenlemeler, deprem riskine karşı daha sağlam yapılar inşa etmeyi amaçlıyor. İl Müdürlüğü’nün duyurusuna göre, inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan binalar Elektronik Dağıtım Sistemi’nden muaf tutularak yapı sahiplerine istedikleri denetim firmasıyla sözleşme yapma özgürlüğü tanındı. Ayrıca, yeni binaların 15 yıl içinde yıkılması durumunda denetim firmasının yetki belgesi iptal edilecek ve teminatına el konulacak. İnşaat sırasında komşu bina yıkılırsa, denetim firmasının yetkisi derhal iptal edilerek faaliyetleri durdurulacak. 45 ve üzeri denetim firması bulunan illerde ise yapı sahiplerine iki firma seçeneği sunulacak; ilk firma 3 gün içinde onaylanmazsa sistem otomatik olarak ikinci firmayı atayacak. Ayrıca, inşaatın 3 ay içinde başlamaması halinde denetim firmaları sözleşmeyi feshedebilecek; bu süre daha önce 6 ay olarak belirlenmişti.
İHMALLER ÖNLENECEK
6 Şubat depremleri, Malatya’da yüzlerce binanın çökmesiyle binlerce can kaybına yol açtı. Yapı denetimindeki ihmallerin bu felaketteki rolü, kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Yeni düzenlemeler, bu tür ihmalleri önlemeyi ve denetim firmalarını daha sorumlu hale getirmeyi hedefliyor. Bakanlık yetkilileri, “Deprem bize çok şey öğretti. Güvenli yapılar için denetimi sıkılaştırıyoruz.” açıklamasını yaptı. Malatya’da deprem sonrası yeniden inşa edilen bölgelerde bu kuralların uygulanmaya başlandığı belirtiliyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
