6 Şubat depremlerinden en çok etkilenen illerden biri olan Malatya’da, yıkım ve yeniden inşa süreçleri hızla devam ediyor. Ancak depremzedelere sunulan yerinde dönüşüm desteği kapsamında verilen 750 bin TL hibe ve 750 bin TL kredi desteği, vatandaşlar arasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Mevcut ekonomik koşullarda bu miktarların yeterli olup olmadığı sorgulanırken, İnşaat Mühendisleri Odası Malatya Temsilcisi Bedir Özten, desteklerin yüzde 80 enflasyona göre artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Malatya’da deprem sonrası binaları orta hasarlı olarak kayıtlara geçen ancak rezerv alanları dışında kalan birçok hak sahibi, konutlarını yerinde dönüştürmek istiyor. Ancak verilen desteklerin hem günümüz maliyetlerini karşılamada yetersiz kaldığı hem de bu ödemelerin inşaatın ardından verilmesinin süreci zorlaştırdığı belirtiliyor.
“HİBE VE KREDİLER ARTIRILMALI”
İnşaat Mühendisleri Odası Malatya Temsilcisi Bedir Özten, yerinde dönüşümle ilgili yaptığı değerlendirmede, mevcut desteklerin güncellenmesi gerektiğini ifade etti, 6 Ekim 2023 tarihi itibarıyla yapılan güncellemeleri hatırlatan Özten,
“6 Ekim 2023 tarihinde deprem konutları için 500 bin TL olan hibe miktarı 750 bin TL'ye, 500 bin TL olan kredi miktarı da 750 bin TL'ye çıkarıldı. İş yerleri için verilen 250 bin TL olan hibe miktarı 400 bin TL’ye, 250 bin TL olan kredi miktarı 400 bin TL’ye yükseltildi. Ahırlı köy evleri için de 750 bin TL olan hibe miktarı 1 milyon TL’ye çıkarıldı. Ancak TÜİK verilerine göre son 20 aylık toplam enflasyon yaklaşık yüzde 80 civarında. Dolayısıyla, en az bu oranda hibe ve krediler artırılmalı.” İfadelerine yer verdi
"NE REZERV ALANA NE YERİNDE DÖNÜŞÜME SIĞABİLDİK"
Yerinde dönüşümden yararlanmak isteyen hak sahiplerinden biri olan bir depremzede vatandaş,
“Bizler zaten depremzedeyiz. Ne kurulu bir düzenimiz var, ne de büyük bütçeler ayırabildiğimiz bir yatırımımız. Canımızdan başka her şeyimizi kaybettik. Toplu bir şekilde talebimizi sunduk, ancak arsamız rezerv alanına dahil edilmedi. Bu nedenle yerinde dönüşüm yapmak zorunda kaldık. Bir firma ile anlaştık ama bu da bizim için büyük bir yük. Çünkü imza aşaması, temel kazımı ve su basman gibi inşaatın çeşitli evrelerinde yarım milyondan fazla ödeme yapmamız gerekiyor. Asgari ücret ya da emekli maaşıyla bu ödemeleri nasıl yapabiliriz? Ne rezerv alana sığabildik ne de yerinde dönüşüm alanına” diye sitem eti.
Hak sahipleri, desteklerin hem yetersiz kaldığını hem de kullanım zamanlamasının mağduriyet yarattığını ifade ederken, özellikle inşaat öncesi ödemelerin yapılmasını talep ediyor.
30 HAZİRAN SON GÜN UZATMA BEKLENTİSİ SÜRÜYOR
Öte yandan, yerinde dönüşüm başvuruları için tanınan sürenin 30 Haziran'da sona ereceği bildirildi. İlgili kurumlardan gelen “süre uzatılmayacak” açıklamalarına rağmen, birçok depremzede uzatma umudunu sürdürüyor.
Yerinde dönüşüm sürecinde karşılaştıkları zorlukları dile getiren vatandaşlar, devletin sağladığı desteklerin artırılmasının yanı sıra, ödeme sisteminin de yeniden yapılandırılmasını talep ediyor. Şartların hafifletilmesi ve desteklerin inşaatın başlangıcında verilmesi yönündeki beklentiler, sürecin daha sağlıklı ilerlemesi açısından önem taşıdığı savunuluyor.
Depremin üzerinden yaklaşık bir buçuk yıl geçmesine rağmen hâlâ barınma sorunuyla uğraşan binlerce Malatyalı, desteklerin güncellenmesini bekliyor. Yerinde dönüşüm uygulamasının hem daha kapsayıcı hâle getirilmesi hem de mevcut ekonomik koşullara göre uyarlanması gerektiği görüşü ağırlık kazanıyor.>>TUĞÇE ERBAŞ
EDİTÖR
