BAŞLIĞA ALDANMA MUHTEVAYI OKU

Malatya’nın yerel kanallarından  birisinin internetteki haber sitesini incelerken bir başlık ilgimi çekti  : ‘’ Mumlarınızı Hazırlayın: Malatya’da 10 Gün Elektrik Olmayacak ‘’ şeklinde… Malatya halkının bu kadar ehemmiyet verdiği bir kanalın haber sitesinin ilgi çekmek için böylesine bir başlık koyacağına ihtimal veremedim önce. Sonra içeriği okuyunca çeşitli çalışmalardan dolayı belirli vakitlerde kesintiler olacağı yazıyordu.  Bu kesintilerin gündüz olması muhtemel iken ‘Mumlarınızı hazırlayın’ demek ve sanki berdevam bir kesinti olacakmış gibi ’10 gün elektrik olmayacak’ demek ilgi çekici olabilmenin haber vermeyi ne hale getirdiğini de gözler önüne seriyordu. Bu tarz başlık-içerik uyuşmazlığı sadece bu haber sitesine mahsus bir şey değil aslında ulusalından yereline pek çok haber sitesinde maalesef ki yaygın hale gelmiş bir merak uyandırma ögesi. Daha fazla kişi içeriğe tıklasın gayreti ile merak uyandırma amacı birleşince  bu tarz başlıklar seçilmesi yaygın bir hale geldi. Ancak bu tercih pek çok haberin sadece başlığına bakıp içeriğini incelemeyen insanlar için realite gibi algılanınca habercilik etiği derinden sarsılıyor. Mesela ben içeriği merak edip okudum sonuna dek ancak herkes bunu yapmaz. Sadece başlığa bakıp, içeriği okumayanlar da var.  Özellikle iş arayan gençler iyi bilir. Haber başlıkları yüzünden en çok onlar çekmiştir. Mesela ‘’KPSS’siz alım’’, ‘’PTT Binlerce Kişi Alacak’’, ‘’ İŞKUR Üzerinden Binlerce Alım’’ gibi başlıkların muhtevalarına saçma sapan içerikler koyarak sosyal medyada reklamlarla bu haberleri yayan sayfalar bu gençlerin ailelerinin dikkatini de celbediyor. Genç biliyor ki haber yanlış, içerik alakasız ama büyüklere bunu anlatmak zor. ‘’ Bak iş çok, her yer paylaşıyor neden bunlara başvurmuyorsun’’ gibi sorularla muhatap olmak zorunda kalıyor sonra zavallı genç işsiz.  İşte sadece bir haber başlığı nelere yol açabiliyor görüyoruz. Sosyal medya platformlarını kullanan , buradan para kazanan haber sitelerinin bu yola başvurması artık meraktan ziyade maddi kazanç kaynağı haline geldi büyük ölçüde. Yoksa merak haberciliğin özünde var ancak maddi kazanç için sosyal medyada böylesi başlıklara başvurmak benim kabullenemediğim bir durum.  Bu kötü alışkanlık  ilk olarak Facebook gibi sosyal medya platformları ile yaygınlaştı maalesef. Sosyal medya dezenformasyonun en fazla olduğu yer. Gazeteleri, haber kanallarını da bu mecralarda kendi politikalarından çok farklı yönlerde görebiliyoruz.  Bir de artık yapay zeka var! Yapay zeka gelecek adına büyük tereddüt oluşturuyor. Habercilikte yapay zekanın yaygınlaşması ile yalan haberlerin de sayısı korkunç bir şekilde artıyor. Kişilerin sadece sesi kullanılarak sahte konuşma dahi hazırlanabiliyor. Bazı pazarlamacıların sosyal medyada ünlü insanların konuşmaları ile ürünlerinin reklamını yaptırdıkları görülüyor. Yapay zeka kontrolsüz bir şekilde kullanılırsa bunun daha nelere yol açabileceğini kestirmek zor.  Ortalıkta yapay köşe yazıları dolanıyor.  Yapay zeka ile artık fıkra yazılıyor. Ve bu da yazar sayısında da bolluğa sebep oluyor. Duygudan yoksun, suni metinler beni sadece güldürüyor. Eskiden günlük yazan başmuharrirlerin aceleye getirdikleri o satır başılı 200-300 kelimelik yazıları bile bu suni metinlere her halükarda tercih ederim. Bazı şeyler kolaylık getirdi ama bununla beraber pek çok şeyi de değiştirdi, değiştirmeye de devam edecek.  Maddi kaygılar basın sektörünü etkiliyor ve bu ekonomide daha çok etkileyecek. Siz yine de başlığa aldanmayın muhtevayı okuyun. Başlığı okuyorsanız da bunu etrafınıza haber diye yaymayın. Muhtevaya hiç olmazsa bir göz atın.