Bir şehrin yaralarını sarmaya çalıştığı günlerde en çok ihtiyaç duyduğu şey nedir?
Umut.
Fakat son dönemde Malatya sokaklarında dolaşırken insanların yüzünde umuttan çok başka bir şey görüyorum: Endişe.
Çarşıya çıkan endişeli. Pazara giden endişeli. Market arabasını yarıya kadar doldurup kasaya yaklaşan herkes aynı soruyu soruyor:
“Bu fiyatlar ne zaman normale dönecek?”
Çünkü artık Malatya’da alışveriş yapmak, birçok vatandaş için temel ihtiyaçlarını karşılamak değil, adeta bütçe hesabı yapmak anlamına geliyor.
İnsanlar şaşkın.
Ankara’da daha ucuz.
İstanbul’da daha ucuz.
İzmir’de daha ucuz.
Peki o zaman soralım:
Malatya neden daha pahalı?
Bir zamanlar Anadolu’nun üretim merkezlerinden biri olan, kayısısıyla dünyaya açılan, emeğiyle övünen bu şehir nasıl oldu da büyükşehirlerle fiyat yarışına girer hale geldi?
Vatandaşın sorduğu soru budur.
Çünkü insanlar artık sadece gıda ürünlerinde değil; giyimden elektroniğe, ev eşyasından temel tüketim malzemelerine kadar birçok alanda aynı tabloyla karşılaşıyor.
Bir aile markete giriyor.
Sepeti dolduramıyor.
Bir genç kıyafet almak istiyor.
Etikete bakıp vazgeçiyor.
Bir emekli maaşını hesaplıyor.
Ayın sonunu getiremiyor.
Depremden sonra binlerce insan işini kaybetti. Binlerce aile gelir kaybı yaşadı. İnsanlar konteynerlerde, geçici konutlarda yeni bir hayat kurmaya çalışıyor.
Tam da böyle bir dönemde hayatın biraz daha kolaylaşması beklenirken, birçok vatandaş tam tersini hissediyor.
Bu şehir zaten ağır bir sınav verdi.
Evlerini kaybetti.
Anılarını kaybetti.
Mahallelerini kaybetti.
Şimdi de alım gücünü kaybetmemeli.
Elbette esnaf da zor durumda.
Artan maliyetlerden, kiralardan, enerji giderlerinden onlar da etkileniyor. Bu yazının amacı kimseyi hedef göstermek değil.
Ama şu gerçeği de görmezden gelemeyiz:
Bir şehirde vatandaş temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyorsa, orada fiyatlar sadece ekonomik bir mesele olmaktan çıkar; sosyal bir meseleye dönüşür.
Bugün Malatya’nın ihtiyacı olan şey sadece yeni binalar değildir.
Daha yaşanabilir bir ekonomik düzen de gerekir.
Çünkü şehirler yalnızca betonla ayağa kalkmaz.
İnsanıyla ayağa kalkar.
Vatandaş nefes alamıyorsa şehir de nefes alamaz.
Belki artık şu soruyu yüksek sesle sormanın zamanı gelmiştir:
Malatya gerçekten bu kadar pahalı olmak zorunda mı?
Yoksa hepimiz yavaş yavaş bu durumu kanıksamaya mı başladık?
Asıl tehlike de burada yatıyor.
Çünkü bazı yaralar görünür olur.
Bazıları ise kasada fişi eline alan vatandaşın içine işler.