KISALTMALAR VE AKRONİMLER

MEHMET CENGİZ YAKINCI

28-05-2025 11:00

 

 

Yazım kolaylığı açısından kısaltmalar ve akronimler yaşam içinde önemli bir yer tutar. Kubbealtı sözlüğüne göre kısaltma ve akronim tanımları şöyledir. Kısaltma (İng. abbreviation): Kısaltılmış kelime veya kelime öbeği, bir kelimenin veya bir kelime dizisinin kısaltılmış şekli, genellikle kelimelerin ilk harflerinden oluşturulur. ör.TDK, TCDD, TBMM, dk., g

Akronim (İng. acronym): Akılda kalması ve söyleyiş kolaylığı sağlaması amacıyla bir veya birkaç kelimeyi sesli ve sessiz harflerinden faydalanarak kısaltma yoluyla bir söz oluşturma. ör. AFAD, lazer, radar, MOBESE

Her akronim kısaltmadır ancak her kısaltma akronim değildir.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı gibi uzun bir şekilde yazacağımıza AFAD şeklinde kısa olarak yazmamız işimizi kolaylaştıracaktır.

Dünya Sağlık Teşkilatı için DSÖ kullanılması da benzer şekilde bir kolaylık sağlayacaktır.

Koronavirüs hastalığı 2019 için Dünya Sağlık Teşkilatı COVID-19 şeklinde bir kısaltma geliştirmiştir.

Edinilmiş bağışıklık yetersizliği sendromu dendiğinde belki de bilemeyeceksiniz ama AIDS dendiğinde büyük ihtimalle bileceksiniz. Bu da şunu gösteriyor ki kısaltma hastalığın adını geçmiş durumda daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Aslında AIDS artık kelimeleşmiş bir kavram olmuştur. Yukarıda belirttiğimiz AFAD ve COVID-19 da benzer şekilde kelimeleşmiştir.

Üniversite isim kısaltmaları konusunda ciddi anlamda yetersizlik vardır. Türk Dil Kurumu kısaltmalar dizinine baktığımızda üniversite isim kısaltmaları sınırlıdır. Neredeyse üniversite isim kısaltmaları yok diyebiliriz.

Mesleki isim ve ünvan kısaltmaları konusunda da ciddi anlamda eksiklikler mevcuttur. Örneğin hemşire kelimesinin resmi bir kısaltması yoktur. Benzer şekilde şu kelimelerin de kısaltmaları mevcut değildir: intörn, yüksek lisans öğrencisi vb.

Türkçede kısaltmaların resmileşmesi için resmi bir kurumun bu kısaltmalar konusunda yetkili olması gerekir. Eğer bu konuda yetkili kurum Türk Dil Kurumu ise kısaltmalar konusunda daha etkin çalışılması gerekir. Eğer TDK bu konuda yetkili değilse bu durumda yöneticilerin yetkili bir kurumu görevlendirmesi gerekmez mi?

Kısaltmalar hayatımızı kolaylaştırır, akronimler ise hem kolaylaştırır hem de tatlı kelimelerden oluşur.

DİĞER YAZILARI TERİM SÖZLÜKLERİ İÇİN TDK VE TÜBA İŞBİRLİĞİ 01-01-1970 03:00 Aşık kırığı mı yoksa hırsız kırığı mı? 01-01-1970 03:00 TIP DEKANLARI TIP EĞİTİMİ SERTİFİKALI OLMALI 01-01-1970 03:00 Rektör ve Dekanların Birinci Görevi 01-01-1970 03:00 ÖĞRETİM ÜYELİĞİNE BAŞVURU KOŞULLARI STANDARTLAŞTIRILMALI 01-01-1970 03:00 Ameliyat Bilmeden Doçent Cerrah...Hasta Takibi Bilmeden Doçent Klinisyen 01-01-1970 03:00 Tıbbi Özlü Sözler 01-01-1970 03:00 ANILARLA TIPTA ÖNCÜLER-II KİTABI YAYINDA 01-01-1970 03:00 SIFIR MI YOKSA O KAN GRUBU MU? 01-01-1970 03:00 AKREP SOKAR, YILAN ISIRIR 01-01-1970 03:00 Gargara Sözcüğü Bir Onomatopedir 01-01-1970 03:00 KLİNİK BİLİM ADLARI “SAĞLIK” VE “HASTALIK” TERİMLERİNİ İÇERMELİDİR 01-01-1970 03:00 Tıp Dili Anabilim Dalı Kurulmalı 01-01-1970 03:00 Ülkemizde Radyolojinin Kurucusu Kaç Yaşında Vefat Etti? 01-01-1970 03:00 Tıbbi Kitapların Dergiler Gibi Kategorize Edilmesi 01-01-1970 03:00 Akademik Teşvik Puan Girdisi 01-01-1970 03:00 Hastane Kıyafetlerinin Dışarıda Kullanılması 01-01-1970 03:00 TIP EĞİTİMİNDE LATİNCE VE GREKÇENİN ENTEGRE ÖĞRETİLMESİ 01-01-1970 03:00 Emeğe Saygı: Sanat, Üslup ve Kültürel Hafıza 01-01-1970 03:00  Köpeklerin Metabolik Hastalık Teşhisinde Kullanılması 01-01-1970 03:00 Aile ve Kurum İlişkisi 01-01-1970 03:00 HEKZAKLOROBENZENLİ TOHUMLUK BUĞDAY 01-01-1970 03:00 TIBBİ CİHAZLARDA HAVUZ SİSTEMİ 01-01-1970 03:00 Kavuşan Ama Karışmayan Sular 01-01-1970 03:00 TEMEL YAŞAM DESTEĞİ SERTİFİKASININ ÖNEMİ 01-01-1970 03:00 Göçük Altında Potasyum Tayini 01-01-1970 03:00 Hulusi Behçet’in Kitabında Karşılıklar Kılavuzu 01-01-1970 03:00 Hulusi Behçet Tıp Fakültesi 01-01-1970 03:00 Tıp Fakültesine Başlayan Öğrencilere Sağlık Sınavı 01-01-1970 03:00 ÇOCUK PLATFORMU 01-01-1970 03:00 Yetersiz Öğretim Üyesiyle Üniversite Eğitimini Götürmek 01-01-1970 03:00 Tıp Kongreleri Sonrası Kamuoyuna Mesaj Verilmeli 01-01-1970 03:00 ERİK DALI GEVREKTİR TÜRKÜSÜ VE KORUYUCU SAĞLIK 01-01-1970 03:00 Bilimsel Çalışmalar Ülkenin Yarasına Merhem Olmalı 01-01-1970 03:00 Fakülte Dekanlarının Aynı Meslekten Olması Gerekli 01-01-1970 03:00 Tıp Dili 01-01-1970 03:00 Tıp Öğrencileri İçin Mobil Uygulamalar 01-01-1970 03:00 İnşaat Kazılarındaki Yeraltı Sularının Kanalizasyona Verilmesi 01-01-1970 03:00 GERİBİLDİRİM  -feedback- 01-01-1970 03:00 Tıp Dallarının Piktogramları Oluşturulmalı 01-01-1970 03:00 Tıp Dallarının Piktogramları Oluşturulmalı 01-01-1970 03:00 Nöbetçi Eczane Levhalarına Konum Karekodu Eklenmesi 01-01-1970 03:00 KÜÇÜCÜK FIÇICIK İÇİ DOLU TURŞUCUK 01-01-1970 03:00 Endokrin Bozucu Kimyasallar 01-01-1970 03:00 Histolojiden Patolojiye 01-01-1970 03:00 Dünyanın En Zeki Çocukları 01-01-1970 03:00 TALEBE, ÖĞRENCİ ve SINAVGEÇER 01-01-1970 03:00 ÖNCE İNSAN OLMAK SONRA MESLEK SAHİBİ 01-01-1970 03:00 HASTANEYİ DOĞRU KULLANMAK 01-01-1970 03:00 VÜCUT SICAKLIĞI MI YOKSA VÜCUT ISISI MI 37 SANTİGRAD DERECE? 01-01-1970 03:00 TIP AYNI ZAMANDA BİR SOSYAL BİLİMDİR 01-01-1970 03:00 TIPTA YETERLİLİK SINAVLARININ YAPTIRIMI OLMALI 01-01-1970 03:00