Tıp terminolojisi ve tıp dili arasında önemli bir fark vardır.
Tıp terminolojisi sadece Latince ve Grekçe terimlerin öğretilmesinden ibarettir.
Tıp dili ise terminolojinin öğretilmesine ilaveten aşağıda belirteceğimiz birçok konuyu kapsamlı bir şekilde içerir.
Neden tıp dili anabilim dalına ihtiyaç vardır?
Nasıl tıp tarihini öğrenmek için tıp tarihi anabilim dalı varsa benzer şekilde tıp dilini de doğru şekilde öğrenmemiz ve kullanmamız için de bu gereklidir.
Aşağıda somut bazı örnekler vermek istiyorum.
Şimdilik isimlerini açıklayamayacağım kurumların resmi sitelerinde şu ibarelere rastlıyoruz.
KBB Anabilim Dalı
KBB Kliniği
DOĞRUSU;
KBB Hastalıkları Anabilim Dalı
KBB Hastalıkları Kliniği
Resmi bir sitede bu tip bariz yanlışlıkların yapılması kabul edilemez. Bu konuda gereken yapılmalıdır.
EKG neyin kısaltmasıdır?
Bu konuda uzman kişiler hatta akademik unvanlı bireyler bile bu sorunun cevabını yanlış vermektedir.
EKG “elektrokardiyogram”ın kısaltmasıdır. “-gram” son eki döküman anlamındadır.
Vücut sıcaklığı 37 °C’dir.
Vücut ısısı 37 °C’dir.
Isı bir enerji birimidir ve Joule (J) olarak; sıcaklık ise santigrad derece (°C) veya Fahrenheit (℉) ile ifade edilir.
Bir bilim dilinde yukarıda belirttiğim temel hataların olmaması gerekir.
Türkçe’nin tıp diline adaptasyonu konusunda ciddi şekilde kafa yorulması gerekir.
Bu işlem kişisel bazlı değil organize ve kurumsal bazlı olmalıdır.
Yazının başında tıp dili kapsamını belirteceğimden bahsetmiştim.
Bu kapsama; tıbbi terminolojinin etimolojisi, mitolojiden alınan tıbbi terminoloji, halk dilindeki tıbbi kavramlar, tıbbi özlü sözler, tıbbi bilmeceler, tıp sözcükleri, tıbbi hikayeler ve romanlar, birbiri ile karıştırılan veya yanlış kullanılan kavramlar, eponim veya eponimatöz terimler, kısaltmalar ve akronimler, benzetme ve yansıma terimler, bitki mantar ve alg adlandırılması, mikroorganizmaların adlandırılması, tıp dilinde iletişim gibi konular dahildir.
2026 yılında yayımlanmış olan “Tıp Dili Rehberi” kitabı içerik açısından bu konuda fikir verebilir.
Ayrıca bu konuda yurtdışında yayımlanmış “The Amazing Language of Medicine” kitabından da yararlanılabilir.
https://www.kisa.link/uuGFI
Tıp dilini, Türk dili gibi düşünürsek Türk dilinde olabilecek konu başlıklarının çoğunluğu tıp dilinde de olacaktır.
Türkçe’nin tıp dili olması için Tıp Dili Anabilim Dalı’nın kurulması şarttır.
