Malatya Lider Gazetesi
HV
05 EYLÜL Cumartesi 09:31

TIPTA DEĞİŞEN TERİMLERİ NASIL TAKİP EDEBİLİRİZ?

MEHMET CENGİZ YAKINCI
MEHMET CENGİZ YAKINCI

Tıp alanında terimler ve terim kısaltmaları hızla değişmektedir.

Tıpta branşlaşma aşırı düzeyde olduğu için, hekimlerin aktif olarak çalışmadıkları diğer branşlardaki terim ve kısaltma değişikliklerini takip etmeleri neredeyse imkânsız hale gelmektedir.

Bu değişimi takip etmenin kurumsal bir yetkilisi ya da standardı bulunmamaktadır.

Durumu somutlaştırmak adına birkaç örnek vermek gerekirse; tıp eğitimi sırasında öğrendiğimiz tüberküloz kısaltması “tbc” iken “TB”ye; ultrason kısaltması “USG” iken “US”ye; gram kısaltması ise “gr” iken “g”ye dönüştü.

Sadece kısaltmalar değil, temel kavramlar da kabuk değiştiriyor:

“İnfantil kolik” kavramı artık “infant distres sendromu”; “hastane enfeksiyonu” ifadesi “sağlık hizmetleriyle ilişkili enfeksiyon”; “bağırsak florası” ise “bağırsak mikrobiyotası” olarak güncellendi.

Buradaki temel sorun, aşırı branşlaşmanın tıp genelindeki bu güncellemeleri izlemeyi zorlaştırmasıdır.

Nitekim aktif çalışan hekimlere yönelik yapılacak küçük bir anket çalışması bile bu kopukluğu kolayca doğrulayacaktır.

Bu sorunun çözümü için daha önce de vurguladığım gibi üniversiteler bünyesinde “Tıp Dili Anabilim Dalı” kurulmasıdır.

Bu anabilim dalının temel görevlerinden biri, tıp dilindeki küresel ve ulusal terim değişikliklerini anlık olarak takip etmek; dersler ve seminerler düzenleyerek hekimler arasında bu farkındalığı yaratmak olacaktır.

Tıp Dili Anabilim Dalının bir diğer kritik görevi ise tıbbi metinlerin dil bilgisi kurallarına uygun, düzgün bir şekilde yazılmasını sağlamaktır.

Örneğin sıklıkla yapılan bir hatayı ele alalım: “1910 yılında yayınlanan Flexner Raporu’nda ilk kez hekimlerin öncelikli olarak toplum sağlığını tehlikeye atmamak üzere yetiştirilmesi gerektiği dile getirilmiştir.” cümlesinde yer alan "yayınlanan" kelimesinin doğrusu, fiil olarak kullanıldığı için "yayımlanan" olmalıdır.

Bu tür nüanslar ancak kurumsal bir tıp dili disipliniyle tıp literatürüne kazandırılabilir.

 

 

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI EĞİTİM, ARAŞTIRMA, SAĞLIK HİZMETİ VE TOPLUMSAL SORUMLULUK YKS’DE İLK BİN KİŞİ İÇİNE GİRİP TIP FAKÜLTELERİNE YERLEŞENLER KİTAPLAR YAPAY ZEKÂ İLE NASIL BAŞ EDEBİLİR? HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİYE BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM ÜLKEMİZDE İNSÜLİNİ TANITAN İLK BİLİM İNSANI EDİTÖRÜN GÖREVİ MÜNAFIK YAZILARI MÜMİN HÂLE GETİRMEKTİR TIPTA ANALOJİ VE METAFORLAR BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK VE SEVK KOŞULLARI TIP EĞİTİMİNDE ŞİDDET KOMİTESİ DE OLMALI TERİM SÖZLÜKLERİ İÇİN TDK VE TÜBA İŞBİRLİĞİ Aşık kırığı mı yoksa hırsız kırığı mı? TIP DEKANLARI TIP EĞİTİMİ SERTİFİKALI OLMALI Rektör ve Dekanların Birinci Görevi ÖĞRETİM ÜYELİĞİNE BAŞVURU KOŞULLARI STANDARTLAŞTIRILMALI Ameliyat Bilmeden Doçent Cerrah...Hasta Takibi Bilmeden Doçent Klinisyen Tıbbi Özlü Sözler ANILARLA TIPTA ÖNCÜLER-II KİTABI YAYINDA SIFIR MI YOKSA O KAN GRUBU MU? AKREP SOKAR, YILAN ISIRIR Gargara Sözcüğü Bir Onomatopedir KLİNİK BİLİM ADLARI “SAĞLIK” VE “HASTALIK” TERİMLERİNİ İÇERMELİDİR Tıp Dili Anabilim Dalı Kurulmalı Ülkemizde Radyolojinin Kurucusu Kaç Yaşında Vefat Etti? Tıbbi Kitapların Dergiler Gibi Kategorize Edilmesi Akademik Teşvik Puan Girdisi Hastane Kıyafetlerinin Dışarıda Kullanılması TIP EĞİTİMİNDE LATİNCE VE GREKÇENİN ENTEGRE ÖĞRETİLMESİ Emeğe Saygı: Sanat, Üslup ve Kültürel Hafıza  Köpeklerin Metabolik Hastalık Teşhisinde Kullanılması Aile ve Kurum İlişkisi HEKZAKLOROBENZENLİ TOHUMLUK BUĞDAY TIBBİ CİHAZLARDA HAVUZ SİSTEMİ Kavuşan Ama Karışmayan Sular TEMEL YAŞAM DESTEĞİ SERTİFİKASININ ÖNEMİ Göçük Altında Potasyum Tayini Hulusi Behçet’in Kitabında Karşılıklar Kılavuzu Hulusi Behçet Tıp Fakültesi Tıp Fakültesine Başlayan Öğrencilere Sağlık Sınavı ÇOCUK PLATFORMU Yetersiz Öğretim Üyesiyle Üniversite Eğitimini Götürmek Tıp Kongreleri Sonrası Kamuoyuna Mesaj Verilmeli ERİK DALI GEVREKTİR TÜRKÜSÜ VE KORUYUCU SAĞLIK Bilimsel Çalışmalar Ülkenin Yarasına Merhem Olmalı Fakülte Dekanlarının Aynı Meslekten Olması Gerekli Tıp Dili Tıp Öğrencileri İçin Mobil Uygulamalar İnşaat Kazılarındaki Yeraltı Sularının Kanalizasyona Verilmesi GERİBİLDİRİM  -feedback- Tıp Dallarının Piktogramları Oluşturulmalı Tıp Dallarının Piktogramları Oluşturulmalı Nöbetçi Eczane Levhalarına Konum Karekodu Eklenmesi KÜÇÜCÜK FIÇICIK İÇİ DOLU TURŞUCUK Endokrin Bozucu Kimyasallar Histolojiden Patolojiye Dünyanın En Zeki Çocukları TALEBE, ÖĞRENCİ ve SINAVGEÇER ÖNCE İNSAN OLMAK SONRA MESLEK SAHİBİ HASTANEYİ DOĞRU KULLANMAK VÜCUT SICAKLIĞI MI YOKSA VÜCUT ISISI MI 37 SANTİGRAD DERECE? TIP AYNI ZAMANDA BİR SOSYAL BİLİMDİR KISALTMALAR VE AKRONİMLER TIPTA YETERLİLİK SINAVLARININ YAPTIRIMI OLMALI