Yazım kolaylığı açısından kısaltmalar ve akronimler yaşam içinde önemli bir yer tutar. Kubbealtı sözlüğüne göre kısaltma ve akronim tanımları şöyledir. Kısaltma (İng. abbreviation): Kısaltılmış kelime veya kelime öbeği, bir kelimenin veya bir kelime dizisinin kısaltılmış şekli, genellikle kelimelerin ilk harflerinden oluşturulur. ör.TDK, TCDD, TBMM, dk., g
Akronim (İng. acronym): Akılda kalması ve söyleyiş kolaylığı sağlaması amacıyla bir veya birkaç kelimeyi sesli ve sessiz harflerinden faydalanarak kısaltma yoluyla bir söz oluşturma. ör. AFAD, lazer, radar, MOBESE
Her akronim kısaltmadır ancak her kısaltma akronim değildir.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı gibi uzun bir şekilde yazacağımıza AFAD şeklinde kısa olarak yazmamız işimizi kolaylaştıracaktır.
Dünya Sağlık Teşkilatı için DSÖ kullanılması da benzer şekilde bir kolaylık sağlayacaktır.
Koronavirüs hastalığı 2019 için Dünya Sağlık Teşkilatı COVID-19 şeklinde bir kısaltma geliştirmiştir.
Edinilmiş bağışıklık yetersizliği sendromu dendiğinde belki de bilemeyeceksiniz ama AIDS dendiğinde büyük ihtimalle bileceksiniz. Bu da şunu gösteriyor ki kısaltma hastalığın adını geçmiş durumda daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Aslında AIDS artık kelimeleşmiş bir kavram olmuştur. Yukarıda belirttiğimiz AFAD ve COVID-19 da benzer şekilde kelimeleşmiştir.
Üniversite isim kısaltmaları konusunda ciddi anlamda yetersizlik vardır. Türk Dil Kurumu kısaltmalar dizinine baktığımızda üniversite isim kısaltmaları sınırlıdır. Neredeyse üniversite isim kısaltmaları yok diyebiliriz.
Mesleki isim ve ünvan kısaltmaları konusunda da ciddi anlamda eksiklikler mevcuttur. Örneğin hemşire kelimesinin resmi bir kısaltması yoktur. Benzer şekilde şu kelimelerin de kısaltmaları mevcut değildir: intörn, yüksek lisans öğrencisi vb.
Türkçede kısaltmaların resmileşmesi için resmi bir kurumun bu kısaltmalar konusunda yetkili olması gerekir. Eğer bu konuda yetkili kurum Türk Dil Kurumu ise kısaltmalar konusunda daha etkin çalışılması gerekir. Eğer TDK bu konuda yetkili değilse bu durumda yöneticilerin yetkili bir kurumu görevlendirmesi gerekmez mi?
Kısaltmalar hayatımızı kolaylaştırır, akronimler ise hem kolaylaştırır hem de tatlı kelimelerden oluşur.
