Enflasyonu tek haneye indireceğiz” ifadesi teknik olarak orta vadeli bir hedef,
ama siyasi olarak zam dönemlerine ait beklentileri yumuşatma işlevine yöneliktir.
Ocak ayında memur, emekli ve asgari ücret gibi geniş kitlelerin maaşlarına zam yapılacaktır. Dolayısıyla hükümetin enflasyon mesajları, beklentileri yönlendirme amacı taşır: “Yakında rahatlama olacak, enflasyon kontrol altına alınacak” diyerek zam talepleri sınırlı tutmak istenmektedir.
Tek haneli enflasyon hedefi, mevcut gidişatla kısa vadede (örneğin 2025/2026 yıllarında) oldukça zor görünüyor. Enflasyon hâlen çok yüksek, tek hane için 2027 yılı dördüncü çeyrek daha gerçekçi olabilir.
Ancak tüm olumsuzluklara rağmen bu söylem, ekonomik güveni yeniden tesis etme amacı da taşır.
Yani hükümet veya ekonomi yönetimi şunu demek istiyor:
Enflasyon kontrol altına alınacak, fiyat istikrarı sağlanacak, ekonomi normale dönülecek.
Bu şekilde:
Yatırımcıya “ekonomi planlı ilerliyor” mesajı verilir.
Vatandaşın “fiyatlar daha da artacak” endişesi azaltılmaya çalışılır.
Piyasalarda enflasyon beklentileri düşürülmeye çalışılır.
Ekonominin kötü olduğu durumlarda halkın morali düşük olur, güven kaybı hızla yayılır.
“Enflasyonu tek haneye indireceğiz” ifadesi:
Umudu diri tutar,
“Bir hedef var” duygusu oluşturur,
Toplumun “bekleme ve sabretme” refleksini güçlendirir.
Yani bu, aynı zamanda bir kolektif psikolojik yönetim aracıdır.
“Tek hane” ifadesi, sembolik olarak normalliğe dönüş ve rahatlama anlamı da taşır.
Bu yüzden söylem, halkta şu duyguları uyandırmayı hedefler:
“Bir hedef var, sistem plansız değil,”
“Yakında düzelme olacak,”
“Biraz daha dayanırsak geçecek.”
Ekonomik kriz dönemlerinde hükümetlerin en güçlü aracı çoğu zaman umut yönetimidir.
Bu ifade, tıpkı “istikrar”, “mücadele”, “kararlılık” gibi kavramlarla birlikte kullanılarak psikolojik bir istikrar duygusu üretir.
Bu durum toplumda bir süreliğine iyimser tutum geliştirir; ancak gerçekleşmeyen vaatler bu moralleri tamamen tüketebilir.
Ekonomik krizler çoğu zaman sadece maddi değil, manevi açıklamalarla da yorumlanır.
Siyaset dili bu eğilimi iyi kullanır.
“Enflasyonu tek haneye indireceğiz” gibi vaatler, çoğu zaman şu duygusal çerçeveyle de sunulur:
“Bu bir imtihan.”
“Birlik olursak başarırız.”
“Geçmişte de zorluklar yaşadık, şimdi de aşacağız.”
Yani ekonomik söylem, bir tür toplumsal kader anlatısına dönüştürülür.
Bu da vatandaşın ekonomik krizi ahlaki ya da milli bir mücadele olarak görmesine yol açar.
Sonuç olarak bu tarz söylemlerde, bir kesim yatışırken, diğer kesim ise daha da tepkili hale gelebilir.
